Trage wegen in je buurt

Duid jouw woonplaats aan en wij personaliseren onze website voor jou.

De kaart

OF

Je postcode

Verstuur
 

E-zine Trage Wegen vzw - Beste wensen voor 2011!

Uitgave December 2010

Geef ons je steun in 2011. Word lid.

Jaarbrief 2010 is beschikbaar

2010 was terug een stevig jaar voor Trage Wegen vzw. Ons team kende een groeischeut en verhuisde van Schaarbeek naar Gent. En na vele jaren onvolprezen inzet gaf Erik Grietens (Bond Beter Leefmilieu) de voorzittersfakkel door aan Willem Boon (Pasar). In onze jaarbrief leest u hoe we onze schouders zetten onder grootschalige projecten in Limburg en Oost-Vlaanderen. Wat we in 2010 betekenden voor gemeenten, verenigingen en particulieren in alle hoeken van ons land.
> Bekijk de jaarbrief 2010 op onze website.

Steunlid voor maar 10 euro
Al bijna 10 jaar kunnen we rekenen op tal van mensen die zich inzetten voor trage wegen. Ze gaan op weg om te inventariseren, spreken politici aan op hun verantwoordelijkheden, overtuigen anderen van het belang van trage wegen. Dat blijft nodig, want trage wegen staan ook vandaag nog onder druk. Samen met u brengen we daar verandering in. Heel wat mensen zijn steunlid en helpen zo onze vereniging financieel gezond te houden.

Word ook steunlid door 10 euro te storten op rekeningnummer 001-3773475-57 van Trage Wegen vzw (Kasteellaan 349 A, 9000 Gent) met duidelijke vermelding van ?nieuw lid? én uw naam. Je krijgt er gratis de Wegwijzer trage wegen bij, nog altijd het standaardwerk inzake trage wegen.


Tragewegenbeeld - Op weg naar 2011

Vraag van de maand - Een poort op een weg plaatsen. Mag dat?

Mag een eigenaar, met goedkeuring van de gemeente, een trage weg afsluiten met een poort die je kan openen?

Het antwoord op deze vraag is ondubbelzinnig neen. Toch geven gemeenten soms de toestemming om een weg af te sluiten met een poort. Ze baseren hun beslissing op het Veldwetboek, dat stelt dat iedere eigenaar het recht heeft om zijn perceel af te sluiten of te omheinen. Dit is echter in tegenspraak met artikel 544 van het Burgerlijk Wetboek:

"Eigendom is het recht om op de meest volstrekte wijze van een zaak het genot te hebben en daarover te beschikken, mits men er geen gebruik van maakt dat strijdig is met de wetten of met de verordeningen."

Het recht uit het Veldwetboek om eigendommen af te sluiten is onverenigbaar met de wettelijke bestemming als openbare weg. Want ook al ligt een trage weg op private grond, toch is deze weg een openbare weg vanwege haar gebruik. Zodoende beperkt het geciteerde artikel uit het Burgerlijk Wetboek het eigendomsrecht en geldt het recht om de eigendommen af te sluiten niet voor een trage weg.
Het plaatsen van poorten valt te beschouwen als het versperren van de openbare weg. Een voetganger kan deze moeiteloos openen. Een ruiter of fietser kan dat niet. Een poort kan voor hen zelfs een gevaarlijk obstakel zijn, bijvoorbeeld bij schemering. Als iemand tegen de poort aanrijdt, deelt de wegbeheerder (de gemeente dus) in de aansprakelijkheid.

De gemeente kan wel een aanvullend gemeentelijk politiereglement afkondigen, waarin de weg slechts voor voetgangers toegankelijk wordt gesteld. Er moeten dan ook verkeersborden worden geplaatst. In dat geval zouden poorten nog te verantwoorden zijn.
Het plaatsen van poorten over een voetweg is geenszins gewenst, noch legaal. Dat stelt ook de Provincie Vlaams-Brabant in haar recente brochure over buurt- en voetwegen, die je op >>> deze website kan raadplegen.


Over de grens - Langs Nederlandse ommetjes

Ook onze noorderburen ijveren voor een waardevol en toegankelijk landschap. Onder meer door het Samenwerkingsverband Landschapsbeheer Nederland (LBN), dat het beheer, behoud en ontwikkeling van een landschap beoogt waar natuur en cultuur samenkomen.
Net zoals bij ons, wordt er in Nederland alsmaar meer gewandeld. De vraag om wandelpaden te herstellen of ontwikkelen groeit. Vooral voor de wandelaar die vanuit de eigen woonplaats het buitengebied in wil, zijn de mogelijkheden beperkt. LBN startte daarom enkele jaren geleden met projecten rond ?ommetjes?: onverharde paden in agrarisch gebied, vaak verweven met ecologische, landschappelijke en cultuurhistorische waarden.

Ommetjes rond het dorp
?Ommetjes rond het dorp? was het eerste project, dat vijf jaar geleden vorm kreeg. Het had tot doel om (historische) paden in het (agrarisch) cultuurlandschap te herstellen en open te stellen. Dankzij de participatieve aanpak groeide het bewustzijn en de lokale betrokkenheid van dorpsbewoners bij ?hun? landschap. Uit dit project groeide de handleiding Ommetjes, realisatie van wandelpaden in het buitengebied . De gids geeft aan hoe je op een praktische manier ommetjes kunt realiseren.

Win eens een ommetje
?Maak je eigen ommetje?, zo luidde de prijsvraag die Landschapsbeheer Nederland in 2007 lanceerde. De ideeën voor nieuwe ommetjes stroomden massaal toe vanuit het hele land. De hoofdprijs bedroeg 30.000 euro terwijl het beste idee per provincie 10.000 euro kreeg voor de realisatie. Deze wedstrijd leverde een paar prachtige wandelpaden op. Meteen was ook duidelijk dat het draagvlak voor dergelijke projecten enorm is én dat er nog heel wat kansen zijn om nieuwe ommetjes te realiseren.

Ommetjes voor doe-het-zelvers
De afgelopen jaren zijn er nog meer initiatieven op poten gezet om korte wandelingen rondom de eigen woonplaats te ontwikkelen. Deze initiatieven kaderden in het project ?Maak eens een ommetje?. Onder impuls van Landschapsbeheer Nederland en de tien provinciale organisaties werden bijna 30 nieuwe ommetjes ontwikkeld.
Daarnaast leidden de vragen die opdoken over de praktische realisatie, beheer en onderhoud, afstemming van initiatiefnemende burgers en andere organisaties? tot een herziening van de handleiding voor het maken van ommetjes uit 2005. Je kan de handleiding op >>> deze pagina gratis downloaden. Deze gids wil zoveel mogelijk mensen inspireren en helpen om het uiteindelijke doel te bereiken: elk dorp in Nederland zijn eigen ommetje!

Meer info?
Edwin Raap, tel. 0031 30-2345010 of op www.landschapsbeheer.nl.


Uitsmijter - Vacature gesignaleerd bij Sentiers.be

Onze zustervereniging Sentiers.be ijvert in Wallonië voor het behoud, herstel en de promotie van trage wegen. Om hun werking te versterken werven ze een nieuwe medewerker aan die onder meer zal instaan voor lokale herwaarderingsprojecten.

Een uitgebreide omschrijving van de vacature vind je op >>> www.sentiers.be. Reageren kan nog tot 5 januari 2011.


Van oud naar nieuw - Dubbelinterview met de oude en de nieuwe voorzitter

Erik, jij was voorzitter van in het prille begin van Trage Wegen vzw, in 2002. Hoe zag de vzw er op dat moment uit?
Erik: ?Trage Wegen vzw werd opgericht door een dertigtal verenigingen. Het was een heel diverse club: van milieuverenigingen over wandelclubs tot jeugdbewegingen. Allemaal waren ze overtuigd van het belang om onze trage wegen te beschermen. Bij de oprichting was er enkel een beperkte Raad van Bestuur en één vrijwilliger, die de nodige praktische zaken zoals de statuten van de vzw, in orde bracht.
Daar kwam verandering in toen het Duurzaam Lokaal Milieubeleid-project dat ik schreef goedgekeurd werd. Daardoor kon er in 2003 een professionele kracht de vzw vorm geven. Zo is Trage Wegen vzw gegroeid tot wat de vereniging vandaag is.?

Waarom engageerde je je als voorzitter van Trage Wegen vzw?
Erik: ?Daar zijn verschillende redenen voor. Als stedenbouwkundige ben ik ervan overtuigd dat trage wegen ideaal zijn om in het volgebouwde, wanordelijke Vlaanderen een ander zicht te krijgen op het landschap. Trage wegen geven je de kans om het landschap achter de lintbebouwing te ontdekken.
Daarbij kwam ook een maatschappelijke bekommernis. Door meer gebruik te maken van trage wegen kunnen we heel wat ruimtelijke problemen oplossen: zo zorgt een trage weg voor een veilige verbinding vanuit een verkaveling naar de school. Door in te zetten op trage wegen kun je de vermenging van lokaal en doorgaand verkeer vermijden. Paden en wegels zijn belangrijk omdat ze de enige plaats zijn waar je kan joggen, wandelen of fietsen zonder auto?s en waar je nog kan genieten van rust en ontspanning.
Ook het rijke verleden van trage wegen heb ik altijd bijzonder boeiend gevonden. Sommige wegen zijn al eeuwen in gebruik en zijn ook vandaag nog een belangrijke verbinding. Die link tussen oud en nieuw vind ik heel interessant.
Ten slotte werd ik ook aangesproken door het enorme engagement dat leefde bij lokale verenigingen van allerlei pluimage om iets te doen rond trage wegen. Dat lokaal engagement wou ik helpen versterken en bundelen tot een draagvlak op Vlaams niveau, zodat dat engagement ook impact zou krijgen. ?

Hoe zit dat bij jou, Willem? Wat dreef jou om voorzitter te worden?
Willem: ?Trage wegen verbinden de mens met de natuur en nodigen hem uit om respectvol en in harmonie te genieten van de natuur en op die manier de natuur ook te behouden. Professioneel ben ik in het bestuur van Trage Wegen vzw gekomen als vertegenwoordiger van Pasar. Onze afdelingen doen heel veel aan zachte recreatie en dragen trage wegen een warm hart toe. In een iets verder verleden werkte ik voor Langzaam Verkeer. Ook voor de functionele voetganger en fietser zijn trage wegen een belangrijk alternatief voor de dikwijls onveilige verkeerswegen.?

Wat zijn de belangrijkste realisaties van de vzw gedurende je voorzitterschap, Erik?
Erik: ?Het allerbelangrijkste is dat Trage Wegen vzw gegroeid is van een papieren organisatie met enkele vrijwilligers tot een professionele, goed draaiende vereniging die ervoor gezorgd heeft dat het belang van trage wegen niet meer ontkend kan worden.?

Is het draagvlak voor trage wegen mee geëvolueerd?
Willem: ?Het maatschappelijk en politiek draagvlak voor trage wegen zal nog verder groeien. Dit is echter geen garantie voor meer en betere trage wegen. Die zullen op het terrein moeten verworven worden. ?
Erik: ?Er is een duidelijke evolutie. Begin 2000 waren buurtwegen geen politiek gespreksonderwerp. Ze werden afgeschaft zonder dat daar veel aandacht werd aan gegeven. Vandaag is dit anders, zeker op gemeentelijk niveau. Nu zijn buurtwegen iets waarmee je rekening moet houden, en daar heeft Trage Wegen vzw veel me te maken. Veel meer burgers en verenigingen zijn alert geworden als het gaat over buurtwegen. Dit hangt natuurlijk samen met een aantal algemene tendensen, zoals onthaasting, het streven naar een gezonde leefomgeving, de vergrijzing en de daarbij horende vrije tijd. Deze ontwikkelingen speelden in ons voordeel. Toch ben ik ervan overtuigd dat het maatschappelijk draagvlak nooit zo groot geweest zou zijn zonder Trage Wegen vzw. Daarom kijk ik terug met trots. Het doet me plezier dat ik de vereniging door de jaren heen mee groot gemaakt heb.?

Wat is de belangrijkste uitdaging voor Trage Wegen vzw vandaag?
Willem: ?Er zal altijd een spanningsveld blijven tussen het privébelang van aanpalende bewoners, landbouwers, bouwmaatschappijen? en het algemeen belang (behoud van natuur en natuurlijke netwerken, zachte recreatie, zwakke weggebruikers). Het is een grote uitdaging om dit belangenconflict om te buigen tot een gezamenlijk belang waar alle betrokkenen beter van worden.?
Erik: ?De belangrijkste uitdaging nu is om dat lokaal engagement te behouden en te versterken. We mogen ons niet beperken tot een professionele organisatie met veel kennis maar moeten ook onze achterban versterken.?

Willem, wat zal jij je voorzitterschap invullen?
Willem: ?Het echte werk gebeurt op het terrein, letterlijk en figuurlijk. Dat nemen de gedreven vrijwilligers, personeelsleden en lidorganisaties op. Als voorzitter stel ik me ten dienste om de organisatie te laten functioneren. Ik denk aan drie zaken: ik wil graag de missie bewaken, en een klankbord zijn voor de medewerkers. Van op een afstand is dat soms makkelijker dan wanneer je er dagelijks mee bezig bent. Daarnaast wil ik samen met de collega-bestuurders de formele bestuurstaken en ?bevoegdheden ter harte nemen en een aangename werkomgeving voor de medewerkers nastreven. Tot slot wil ik de ledenorganisaties stimuleren om hun inbreng te blijven doen.?

Wat zou je graag zelf gerealiseerd zien?
Willem: ?Uiteraard meer trage wegen in Vlaanderen, en meer duurzame gebruikers ervan. Maar ook de verdere groei van de vzw Trage Wegen als dé drijvende kracht achter de uitbouw van trage wegen in Vlaanderen. Ook het behouden van een gedreven en deskundig team medewerkers voor de vzw Trage Wegen is voor mij erg belangrijk?.


Het kan wel! - De inrichting van een schapentunnel in Affligem

Er beweegt heel wat op het vroegere abdijdomein van Affligem. De gemeente, het Regionaal Landschap Zenne, Zuun en Zoniën en de Provincie Vlaams-Brabant sloegen de handen in elkaar om dit waardevol landschap open te stellen voor wandelaars. Samen zullen ze ervoor zorgen dat er tegen volgende lente drie nieuwe wandelwegen geopend worden.

Schaap versus wandelaar
Een van die wegen loopt dwars door een grote schapenweide. Om te voorkomen dat de schapen op de loop zouden gaan als wandelaars via ?normale? poortjes de weide zouden in- en uitstappen, bedachten de technische dienst van de gemeente en de eigenaar van de schapen een simpele maar doeltreffende oplossing. Met een minimum aan materiaal en kosten werd een schapentunnel gebouwd: de schapen kunnen door een buis heen en weer lopen tussen een zonnige en een schaduwrijke weide; de wandelaars lopen over de schapen heen zonder hen te storen. De aarde op de tunnel zal nog vervangen worden door trapjes. De dieren hebben de tunnel zonder problemen leren gebruiken. Kuddebeest als ze zijn, volgden ze allemaal toen de eerste besloot dat het gras aan de andere kant van de tunnel groener was!
Geniale eenvoud.

Meer info?
Contacteer Jeroen Vanhee via jeroen.vanhee@rlzzz.be of tel. 02/452 60 45.


Cursusreeks Natuurtechnische inrichting
Dit artikel kadert in de cursusreeks 'Natuurtechnische inrichting van trage wegen - oplossingen voor natuur en landschap'. Over alle aspecten in verband met natuur en landschap en trage wegen, geeft Trage Wegen vzw een driedaagse cursusreeks voor gemeentelijke ambtenaren. De volgende cursus vindt plaats in Oost-Vlaanderen op donderdag 20 januari (theorie-juridisch), dinsdag 1 februari (theorie) en dinsdag 15 februari (praktijk). Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar, dus snel inschrijven is de boodschap.
>>> Schrijf hier in voor de Oost-Vlaamse praktijkdagen.

De kalender voor de praktijkdagen in de andere provincies vind je terug op onze website. >>> Bekijk deze hier: www.tragewegen.be/praktijkdagen.

De praktijkdagen komen tot stand in samenwerking met de Vlaamse Overheid en met de gewaardeerde steun van Green Road NV.


Alle E-zines

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Please wait