Trage wegen in je buurt

Duid jouw woonplaats aan en wij personaliseren onze website voor jou.

De kaart

OF

Je postcode

Verstuur
 

E-zine vzw Trage Wegen

Uitgave November 2010

Vraag van de maand: hoe vraag ik de verlegging van een voetweg aan?

geen aanvraag, maar een louter verzoek

Ook in de regelgeving rond trage wegen blijven hardnekkige mythes bestaan. Méér nog, ze worden (al dan niet bewust) in stand gehouden. Het aanvragen van het verleggen van een voet- of buurtweg is zo'n geïnstitutionaliseerd misverstand.

Verwarring met stedenbouw
Wat is een 'aanvraag'? Een stedenbouwkundige vergunning bijvoorbeeld, die houdt een aanvraag in. Als je een huis wil bouwen, bestaan daar (door de overheid verstrekte) formulieren voor. Jouw architect maakt een plan dat bij het dossier wordt gevoegd. En volgens de regels moet de gemeente dan prompt deze 'aanvraag' beoordelen. Binnen welgestelde termijnen. Een gemeente kan dergelijke aanvragen ook niet zomaar 'afkeuren'. Ook daar zijn weer regels voor. In de regelgeving rond voet- en buurtwegen leeft de overtuiging dat als een particulier een voetweg over zijn of haar grond niet 'gepast' vindt, men er de verlegging van kan aanvragen. Sterker, heel wat lokale (en zelfs provinciale) besturen beschrijven hoe 'jouw' dossier eruit moet zien! Administratief hangt deze praktijk echter met haken en ogen aan elkaar.

Een louter gemeentelijke aangelegenheid.
De Raad van State stelt in arrest 199.194 van 22 december 2009 duidelijk. Artikel 28, eerste en tweede lid van de wet van 10 april 1841 op de buurtwegen luidt als volgt: "De aanleg, de afschaffing of de wijziging van een buurtweg moeten voorafgegaan zijn van een onderzoek. De beraadslagingen der gemeenteraden worden onderworpen aan de
bestendige deputatie van de provinciale raad, welke beslist behoudens beroep bij de Koning vanwege de gemeente of van de belanghebbende derden?. Uit de geciteerde bepaling volgt dat het initiatiefrecht voor het aanbrengen van wijzigingen aan de buurtwegen aan de gemeenteraad toekomt en niet aan een individuele rechtsonderhorige. In casu wenst de gemeenteraad geen wijzigingen aan de buurtwegen aan te brengen. Noch de deputatie noch de minister kon bij gebrek aan initiatief tot wijziging vanwege de gemeenteraad beschikken over de aanvraag van de verzoeker.
"

Geen fataliteit
Verzoekers dus. Als de gemeenteraad niet wil, hoeft ze dus niet op het louter verzoek (gemeenzaam 'aanvraag' genoemd) in te gaan om een buurtweg te verleggen of af te schaffen. Vaak hanteren gemeenten -ook vandaag nog- zo'n verzoek als het stedenbouwkundige recht van een eigenaar of aangelande van een buurtweg om het tracé ervan te wijzigen. Maar eigenlijk gaat het om hetzelfde als burgers zouden vragen om hun straat (die allicht óók een buurtweg is) te verleggen. Alsof dáárvoor formulieren zouden voor bestaan. Trage Wegen vzw is trouwens niet tegen het verleggen van buurtwegen op zich. Maar vandaag worden trage wegen al véél te veel in allerlei rechte hoeken gelegd (nefast voor de korte, logische en verkeersveilige verbinding), zonder daar echt veel redenen toe zijn. Gemeenten die een coherent tragewegenplan hebben hoeven echter niet te vrezen: zo'n aanvraag, euh, verzoek is dus geen fataliteit.

Onzorgvuldigheden
Het is dan ook vreemd dat dergelijke onzorgvuldigheden de overigens erg verdienstelijke en gloednieuwe brochure over trage wegen van de provincie Vlaams-Brabant ontsieren. Op pagina 25 wordt u als particulier diets gemaakt hoe u zelf een aanvraag tot wijziging of zelfs tot afschaffing kan richten aan uw gemeente. Jammer voor een brochure die net de bevolking moet informeren over de waarde van het tragewegennet.

Nog vragen over trage wegen? Stel ze aan de trage-wegen-lijn, hét kenniscentrum trage wegen in Vlaanderen.
> Geef uw vraag door via www.trage-wegen-lijn.be of snuister door onze Vragenbank en Webbibliotheek. U vindt er onder andere een stap-voor-stap uitgewerkt draaiboek voor het inventariseren van trage wegen met bijhorende inventarisatiefiches. Tientallen gemeenten in Vlaanderen gebruiken ze vandaag.
> Downloaden!


Vereniging in de kijker: Trage Wegen Belsele

"Op de recentste tragewegenkaart ontbreekt de helft"

De beweging voor meer en betere trage wegen in ons land is opnieuw een telg rijker. Afgelopen maand schoot Trage Wegen Belsele (deelgemeente van Sint-Niklaas, Oost-Vlaanderen) uit de startblokken. We gingen ons licht opsteken bij bezieler Firmin De Beleyr.

Wat is de drijfveer om van start te gaan met een werkgroep trage wegen?
De Beleyr: "De werkgroep is ontstaan vanuit de Raaklijn. De Raaklijn komt op voor de kwaliteit van de leefomgeving van Belsele. De natuur en het milieu spelen hierin een belangrijke rol. De werkgroep prikkelt de inwoners en de politici om werk te maken van trage wegen, dat toch een belangrijk plaatsgebonden thema is. We stellen vast dat de term 'trage wegen' nog niet bij iedereen gekend is."

Op welke manier is de werkgroep tot stand gekomen? Waaruit is de werkgroep ontstaan?
De Beleyr: "Eigenlijk bestaat die werkgroep al zo lang als onze feitelijke vereniging 'De Raaklijn' bestaat: 18 jaar. De stichters van de Raaklijn waren al van in het begin bekommerd om mobiliteit. De zwakke weggebruiker kreeg hierbij de meeste aandacht. Wij streefden toen al voor meer wandelwegen. We zijn er in geslaagd om naast de Belselebeek een wandelpad te realiseren. Ondertussen hebben alle wegels op het grondgebied Belsele een naambord gekregen. Nadien heeft men dit voorbeeld gevolgd in Sinaai en Nieuwkerken. Helaas vernielen tegenstanders af en toe deze naamborden. Toch, na 18 jaar mogen we op een mooi resultaat bogen. Maar het kan nog veel beter."

Hoe is het gesteld met de trage wegen in Belsele? En in de rest van Sint-Niklaas?
De Beleyr: "Er zijn al verschillende wegjes afgeschaft. De meeste zijn afgesloten. In Nieuwkerken heeft men minder wegels dan in Belsele en Sinaai. Maar daar zijn ze 15 jaar geleden in ere hersteld. Nu begint men in Sint-Niklaas er toch de waarde van in te zien. Toch is er nog veel werk aan de winkel, vooral wat betreft de ecologische inrichting. Zo verhardt men nog te vaak zandwegels op de stuifzandrug."

Wat zijn de eerste zaken waar jullie als werkgroep trage wegen werk van willen maken?
De Beleyr: "Wij werken op véél sporen. Wegels één voor één openstellen waar het nog zin heeft neemt immers jaren in beslag. Te traag naar onze mening. De landbouw werkt ons hierin sterk tegen. We voeren wel constructieve gesprekken met eigenaars.
Op 1 december start er trouwens een openbaar onderzoek voor de heropening van de langste wegel in Belsele: de stadhoudersboswegel. Deze wegel wordt al meer dan 30 jaar illegaal afgesloten. Daarnaast gaan we de trage wegen promoten door wandelbrochures uit te geven. Intussen hebben we er al twee. Voor de wegels die open zijn melden we stelselmatig alle knelpunten. Ecologisch inrichting en onderhoud (knuppelpaden, gevlochten beschoeiingen, takkenwallen) zijn onze drijfveren. Hiervoor werken we samen met scholen, de bosgroep en met JOMI (beschutte werkplaats). Wij leggen al van 2003
een bestand aan volgens een fichesysteem van alle wegels. Dit volgens een vast stramien. Ten slotte willen we ook nieuwe trage wegen. Feitelijke buurtwegen geven wij een naam en laten deze dan officialiseren."

Hoe zien jullie de werking van jullie werkgroep?
De Beleyr: "Wij brengen elke twee maand een brochure uit. Steeds wijden we een hoofdstukje aan trage wegen. Voor de rest komen wij al 18 jaar elke maand samen. Iedereen is welkom. Wij zijn sterk vertegenwoordigd in de stedelijke milieuraad. De contacten met het stadsbestuur zijn trouwens goed. Maar als het ons iets niet zint, hebben zij het gelezen in pers! (bijvoorbeeld de nieuwe tragewegenkaart)"

Werken jullie samen met andere verenigingen, vrijwilligers, de gemeente? Op welke manier?
De Beleyr: "Met de scholen werken we samen rond natuurbeheer zoals het aanleggen van takkenwallen en opruimacties. Met het plaatselijk jeugdhuis ?De Galjaar? en de Chiro werken we heel goed samen rond zwerfvuil. Via de website van de dorpsraad www.belsele.be wil men een afzonderlijke rubriek rond trage wegen opzetten. Ook zij zijn betrokken in de werkgroep. Natuurpunt is in onze groep vertegenwoordigd in de werkgroep. De stedelijke raad voor milieu en natuur springt elke twee maand op onze kar en volgt onze dossiers op."

Dank u voor dit interview, Firmin. Veel succes met jullie werking.

Meer info:
Firmin De Beleyr, 03/722.07.62 (firmin.de.beleyr@telenet.be)
www.deraaklijn.be


Getuigenheuvels Vlaamse Ardennen

'Eerste' Oost-Vlaamse wandelnetwerk is een feit

Half november opende het eerste volwaardige wandelnetwerk in Oost-Vlaanderen: Getuigenheuvels Vlaamse Ardennen. Toerisme Oost-Vlaanderen plaatste ruim 950 palen met daarop 2.100 bordjes in Brakel, Horebeke, Kluisbergen, Maarkedal, Oudenaarde en Ronse. Aan de hand van 152 knooppunten kunnen wandelaars voortaan hun eigen trajecten uitstippelen in de Vlaamse Ardennen, titelhouder van Vlaanderens Mooiste Landschap.

300 kilometer wandelplezier
Het netwerk is ruim 300 km lang. Volgens het eenvoudige principe koop je de kaart (met begeleidend boekje!)waarop de wandelwegen gedrukt staan. Op de kruispunten ervan vind je de genummerde knooppunten. Tussen de knooppunten geven de afstanden de mogelijkheid om voor jezelf een parcours uit te stippelen. Tijdens het wandelen heb je de kaart dus niet nodig, maar enkel een lijstje met de knooppunten. Eenmaal op pad heb je de kaart niet meer nodig, je volgt enkel de getallen van de knooppunten, die op het terrein bewegwijzerd (in beide richtingen) staan.

"Augmented reality"
Een nieuwigheidje: op het netwerk wordt gewerkt met "augmented reality". Tenminste, als je een smartphone bezit. Op bepaalde punten tijdens de wandeling kan je dan extra informatie op je telefoon zien. Je mist geen restaurant of museum meer. En in een mum van tijd weet je de dichtsbijzijnde zitbank of speelzone te vinden.

De wegbereiders
Puik werk dus. Maar laat ons niet vergeten dat dit werk ook een stukje te danken is aan het 'allereerste' wandelknooppuntennetwerk in de streek. Het 'Wandelknooppuntennetwerk Vlaamse Ardennen' van het Milieufront Omer Wattez biedt al sinds 2007 de prachtigste trage wegen op een dienblaadje aan. In Kluisbergen werkt het Milieufront al jaren aan schitterende rondwandelingen over (heropende) trage wegen. Niet te verwonderen dat we in het netwerk Getuigenheuvels Vlaamse Ardennen heel wat bekende tracés terugzien. IJveren voor trage wegen loont dan des te meer!

Meer info
Je kan de kaart van Getuigenheuvels Vlaamse Ardennen bestellen via Toerisme Vlaamse Ardennen of via 055/20 76 81.

Ook de Wandelknooppuntenkaart van het Milieufront Omer Wattez is nog altijd te koop:
> www.mow-maarkedal.be.


Nattigheid

Tragewegenbeeld: de Molenbeek in Boortmeerbeek had nét buiten het centrum genoeg ruimte om te overstromen. November 2010. Het naastliggend dolomietpad en elzenbroekbosje stonden helemaal onder water, maar het centrum van het dorp, 100 meter stroomopwaarts, bleef helemaal droog. Iedereen gelukkig, de Boortmeerbekenaars droge voeten, de elzen, wilgen en berken in het bos hebben geen last van het water, en op een kleine uitspoeling en wat slib na heeft het ook het dolomietpaadje er niet onder geleden. Amper één week later was het weer volledig toegankelijk voor fietsers en wandelaars.


Natuurtechnische inrichting: trage wegen in tijden van wateroverlast

Water/Wegen

In de vorige nieuwsbrief lichtten we, welhaast profetisch, dijkpaden toe. Tijdens de grote novemberoverstromingen bleven de meesten daarvan redelijk gespaard van wateroverlast. Maar vele lager gelegen wegen zijn niét droog gebleven.

Ruimte voor water én wegen
"Niet goed", hoor ik u denken. En toch, trage wegen en water zijn vaak twee handen op één buik. Dat onverharde wegen veel beter zijn voor de waterhuishouding is wel bekend, en dat een brede wegberm kan beschermen tegen erosie ook. Maar waar ruimte voor water is, is ook vaak ruimte voor trage wegen. De verbreding van waterlopen en de aanleg van natuurlijke oevers valt perfect te combineren met het vergroten van de toegankelijkheid.

Natte dooradering
Een eenvoudig voorbeeld van deze zogenaamde "natte dooradering" is de robuuste struinnatuur. Hier kan een ruimte voor waterberging gebruikt worden door wandelaars of zelfs ruiters en mountainbikers. De inrichting beperkt zich hierbij dan ook tot weldoordachte toegangen en sturende inrichting van het gebied op zich. Het spreekt voor zich dat de struinmogelijkheden in de zomer interessanter zijn dan in de (natte) winter.

Recht van oeverpad
Het recht van oeverpad is eveneens een erg laagdynamische inrichtingsvorm voor natte dooradering. Wandelaars kunnen hierbij over een niet-ingerichte maar wel goed toegankelijke grasstrook langsheen een waterloop. Ook hier is de inrichting beperkt tot degelijke toegangs- en informatievoorziening. Eventueel kan deze inrichting wel gecombineerd worden met voorzieningen voor hengelaars, zoals kleine steigertjes en parkeermogelijkheden bij de toegang. Omdat de toegang in het natte seizoen niet gegarandeerd is, wordt voor wandelaars wel best een winteralternatief aangegeven. Voor alle duidelijkheid: deze uit Nederland overgewaaide term betekent geenszins dat je zomaar langs elke oever mag wandelen. In dit artikel bedoelen we er de combinatie van wandelen én grasoevers mee.

Jaagpaden op oeverniveau
Ook jaagpaden op oeverniveau kunnen beschouwd worden als natte dooradering. De aanleg hier is in functie van oeverversteviging, recreatief verkeer of toegankelijkheid voor dienstwagens, wat er toe geleid heeft dat de meeste van deze wegen in heuse dijken veranderd zijn. De term 'droge dooradering' is dan eigenlijk meer toepasselijk. De overblijvende jaagpaden op rivierniveau zijn in de winter niet toegankelijk. Wandelen over de winterdijk kan dan soelaas bieden.

Ook in onze steden
En tot slot is ook in bebouwde of stedelijke context natte dooradering in combinatie met trage wegen mogelijk. Hier liggen vaak trage wegen langs gekanaliseerde waterlopen met gemetste of betonnen oevers. De wandelpromenades of fietspaden erlangs hebben dan vaak een conventionele opbouw. Maar het kan ook anders. Een stadspark dat in de winter gecontroleerd kan overstromen, met ondiep water dat na enkele dagen vorst snel toevriest en bewandelbaar is, is een extra attractie.

Cursusreeks natuurtechnische inrichting
Dit artikel kadert in de cursusreeks 'natuurtechnische inrichting van trage wegen - oplossingen voor natuur en landschap'. Over alle aspecten in verband met natuur en landschap en trage wegen, geeft Trage Wegen vzw een tweedaagse cursusreeks voor gemeentelijke ambtenaren.

De kalender voor de praktijkdagen in de andere provincies vind je terug op onze website.
> Bekijk deze hier: www.tragewegen.be/praktijkdagen

De praktijkdagen komen tot stand in samenwerking met de Vlaamse Overheid en met de gewaardeerde steun van Green Road NV.


Wetterse Winterwandelingen

Pioniers op wandel
De gemeente Wetteren is een echte tragewegenpionier: ze drukte één van de allereerste tragewegenkaarten en plaatste naamborden langs de trage wegen. Bovendien promoot de gemeente actief het gebruik van het erg dichte netwerk.

Jaarlijkse winterwandelingen: de kalender!
Ook dit jaar is Wetteren trouw op post. De komende wintermaanden staan 3 wandelingen op het programma.
* Zondag 12/12/2010: winterwandeling, start buurthuis Ten Ede, Heusdensteenweg 6;
* Zondag 16/01/2011: nieuwjaarswandeling, start kerk Kwatrecht, Brusselsesteenweg;
* Zondag 13/02/2011: Valentijnswandeling, start kerkplein Overbeke, Gentsesteenweg.

Alle wandelingen zijn ca. 7 km lang en starten om 14 uur. Je draagt best waterdicht schoeisel of laarzen. De voorbije jaren nam een grote groep enthousiastelingen deel aan deze wandelingen. Iedereen welkom!

Meer info:
Agnes Bellemans, 09/369.34.15 (agnes.bellemans@tragewegen.be)


Biodiversiteit in het Waasland

Ook trage wegen spelen een rol

Dat er iets broedt rond trage wegen in het Waasland mag duidelijk zijn. Voor haar 40-jarig bestaan houdt onze lidvereniging ABLLO vzw deze winter een aantal studie- en demodagen. Op zaterdag 11 december komen ook de trage wegen in het voetlicht tijdens de studiedag "Biodiversiteit in het Waasland".

Programma
10.00u Ontvangst met koffie en thee
10.30u Welkom
10.45u Trage wegen en biodiversiteit in het Waasland (De Raaklijn en Natuurpunt Waasland-Noord)
11.45u Stedelijke biodiversiteit en onderzoek (dr. Jenny De Laet, ABLLO vzw en UGent)
12.20u Sigmaplan: Durmevallei duurzaam - Waterwegen en Zeekanaal NV
13.00u Biolunch
13.30u Voorstelling genomineerde biodiversiteitsprojecten
14.00u Winterwandeling in het Molsbroek

Inschrijven
Alle praktische informatie vindt u op de uitnodiging van ABLLO. De studiedagen zijn gratis.
> Lees de uitnodiging op www.abllo.be


Alle E-zines

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Please wait