Trage wegen in je buurt

Duid jouw woonplaats aan en wij personaliseren onze website voor jou.

De kaart

OF

Je postcode

Verstuur
 

E-zine Trage Wegen vzw

Uitgave September 2010

Belgische Vereniging van Tuin- en Landschapsarchitecten in de kijker

Hoe is de Belgische Vereniging van Tuinarchitecten en Landschapsarchitecten ontstaan? Waar en op welke vlakken zijn jullie actief?
Luc Lampaert: ?B.V.T.L. is ontstaan in 1930 en heeft sinds 1935 het statuut van Wettelijk Erkende Beroepsvereniging. Enkele prominente collega?s verenigden zich destijds om samen sterker te staan en het vak ruimere bekendheid te geven. B.V.T.L. is actief als belangenvereniging voor onze leden en het vakgebied. Bovendien werken wij mee aan de erkenning van de verschillende opleidingen in dit land. Uiteraard zijn we ook actief in de bescherming van het beroep en zetelen hiervoor in uiteenlopende commissies. Tenslotte organiseren wij activiteiten voor onze leden tot doel ervaringen uit te wisselen en bijscholing te geven.?

Trage wegen behoren uiteraard ook tot een landschap. Jullie hebben dan ook affiniteit met het begrip ?trage wegen??
?Uiteraard zijn de collega?s die actief zijn in landschapszorg en landschapsbeheer nauw verwant met het begrip ?trage wegen?. Landschapsinrichtingsprojecten, erfgoedprojecten, ruilverkavelingen en dorpskernherinrichting zijn domeinen waarbij landschapsarchitecten betrokken zijn en ze zonder twijfel ook te maken hebben met trage wegen?.

Heeft de B.V.T.L een uitgewerkte visie rond trage wegen? Hebben jullie verschillende benaderingswijzen naargelang de context (stedelijk of buitengebied, natuurontwikkeling, erfgoed,?)?
?Nee, de beroepsvereniging ontwikkelt geen overkoepelend beleid of globale visie rond onderwerpen die het vakgebied aanbelangen. Individuele leden die met deze materie betrokken zijn beschikken zonder twijfel over een onderbouwde visie voor de context waarbinnen zij werken. Een landschapsarchitect heeft de taak om de samenhang van het geheel te bewaken, eerder dan zich te beperken tot één van de facetten van een project.?

Hoe gaan jullie ? eventueel onrechtstreeks - te werk om onrechtmatig ingepalmde of verwaarloosde trage wegen opnieuw gebruiksklaar te maken?
?De landschapsarchitect heeft een adviserende rol waarbij hij in eerste instantie het landschap grondig analyseert. Het bestaan van trage wegen komt dus zeker aan bod in de projecten. Vanuit de analyse zal een landschapsarchitect voorstellen formuleren in functie van de opdracht en rekening houdend met alle actoren. Veelal zal het de opdrachtgever zijn die stappen onderneemt om, op basis van de voorstellen van de landschapsarchitect, onrechtmatig ingepalmde trage wegen opnieuw open te stellen.?

Meer info over de B.V.T.L vind je op >> www.bvtl.be.


Kinderen op de goede weg tijdens de Aardig-op-weg-week

Campagne voor milieuvriendelijke mobiliteit
Van 16 tot 22 september zetten tientallen gemeenten, scholen, verenigingen en buurtbewoners meer dan 400 acties op touw om iedereen te laten proeven van milieuvriendelijke mobiliteit. ?Zet je kinderen op de goede weg? was het motto van de 15de editie van de Aardig-op-weg-week, een warme oproep aan ouders om hun kroost actiever en zelfstandiger te laten deelnemen aan het verkeer.

Kinderdromen in vervulling
Kinderen konden de vele voordelen van duurzame mobiliteit ontdekken met de interactieve Dromenwijzer op de website van de Aardig-op-weg-week. De Dromenwijzer-tekenwedstrijd is nog niet afgelopen. Alle kinderen kunnen nog tot 9 oktober met een tekening laten weten hoe zij de straten autovrij zouden maken.
De derde editie van de Strapdag kon rekenen op ruim 320 bassischolen. Leerlingen, ouders en leerkrachten werden volop aangemoedigd om te voet of per fiets naar school te komen. Bovendien werden er 40.000 Dromenwijzer-knutselpakketten verspreid in de deelnemende scholen.
Ouders én kinderen werden met de workshop Fiets(je) vaardig op weg geholpen om samen veilig het verkeer in te fietsen.

Koning auto onttroond
Een nieuw fenomeen zijn de ?autodeelparty?s?. In ware tupperwarestijl kon je, bij één van je buren thuis, ontdekken dat autodelen kinderspel is. Zelf een autodeelgoep opstarten bleek helemaal niet moeilijk te zijn.
Autovrije Zondag blijft de meest opvallende actie. 32 steden en gemeenten sloten straten, pleinen en buurten af voor het autoverkeer. Heel wat van die deelnemende gemeenten en steden zorgden ook voor een stevige portie activiteiten in een autovrij decor.

Meer info over de afgelopen Aardig-op-weg-week vind je op >> www.aardig-op-weg-week.be


Vraag van de maand: trage wegen juridisch bekeken

Trage wegen zijn er in alle maten en kleuren: breed en smal, in bossen, in steden of op het platteland. Trage wegen zijn al die paden die hoofdzakelijk bedoeld zijn voor niet-gemotoriseerd verkeer én een openbaar karakter hebben. Maar niet alle trage wegen hebben hetzelfde juridische statuut. Een korte toelichting.

Statuut, eigendom of gebruik?
Juridisch gezien hebben trage wegen in het algemeen geen gemeenschappelijke noemer. Er zijn verschillende statuten mogelijk. Naast de buurt- en voetwegen uit de Atlas der buurtwegen zijn er feitelijke buurtwegen, openbaar gebruikte wegen en gemeentewegen, waarvan de eigendom in handen is van de overheid.
Wie de eigenaar van de bedding van de weg ook is, de openbare bestemming schakelt alle private rechten die in tegenspraak zijn met het openbaar gebruik uit. De gemeente is als wegbeheerder verantwoordelijk voor het onderhoud en het vrijwaren van de toegankelijkheid. Ze heeft daarenboven de politiebevoegdheid om dit te handhaven. De rechtsbasis hiervoor steunt op de Wet op de buurtwegen, op verkrijgende verjaring volgens het Burgerlijk Wetboek en op rechtspraak hieromtrent.

Meer weten over juridische aspecten van trage wegen?
Op >> deze pagina van www.tragewegen.be kan u de Leidraad tragewegenbeleid downloaden. Deze handleiding helpt je bij het opmaken van een lokaal tragewegenbeleidsplan. Ook juridische aspecten van handhaving worden in deze gids behandeld. Alle gemeentelijke mobiliteitsambtenaren vonden een exemplaar van deze Leidraad in de Werkdoos trage wegen die zij vorige herfst ontvingen.

Nog vragen?
Heb je zelf een vraag over trage wegen? Laat het ons weten via info@tragewegen.be.


Week van het bos in aantocht

Geen herfst zonder heerlijke boswandelingen... De Week van het Bos komt dus als geroepen. Van 10 tot 17 oktober kan je kennismaken met de geuren en kleuren in de bossen en natuurgebieden. Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB), de Vereniging voor Bos in Vlaanderen (VBV) en tientallen lokale organisatoren nodigen iedereen uit op meer dan 200 (bio)diverse activiteiten verspreid over heel Vlaanderen.

Samen met een bont allegaartje van wandelaars, verenigingen, scholen en jeugdbewegingen kan je dichtbij huis genieten van de natuur. Daarnaast kan je ook deelnemen aan geleide wandelingen, proeverijen en een heleboel andere activiteiten. Dit jaar zoomt de Week van het Bos in op biodiversiteit.

Zin om een bos in te duiken? Kijk dan op >> www.weekvanhetbos.be voor het programma in je buurt.


Bospaden, een schatkamer aan biodiversiteit

Een natuurtechnische kijk op trage wegen in bossen

Met de week van het bos in aantocht wordt het tijd om de trage wegen in bossen onder de loep te nemen. En meer bepaald de natuurwaarde van deze wegen. Want die is groter dan op het eerste zicht zou vermoed worden.

Oud-bosplanten
De ecologische waarde van trage wegen in bossen immers hangt nauw samen met het voorkomen van oud-bosplanten. Bosplanten die bijna uitsluitend voorkomen in bossen die al onafgebroken bestaan sinds 1780, worden oud-bosplanten genoemd. Het gaat vaak om kleurrijke en erg typische soorten zoals de Bosanemoon (zie foto), Lelietje-der-dalen of de Boshyacint. In Vlaanderen, en meer algemeen in West-Europa, zijn bossen doorheen de geschiedenis sterk onderhevig geweest aan menselijke invloeden. Dit heeft ertoe geleid dat het huidige boslandschap erg versnipperd is en dat het merendeel van de bossen relatief jong is. Bepaalde bosplantensoorten, de oud-bosplanten, blijken echter nauwelijks aanwezig te zijn in deze jonge bossen. Dit komt doordat de zaden van de oud-bossoorten deze later ontstane bossen bijna niet bereikt hebben.

Zwaar zaad
Onderzoek omtrent de kolonisatie van oud-bosplanten in jonge bossen heeft uitgewezen dat de vestiging van deze soorten bemoeilijkt wordt door een beperkte beschikbaarheid van bosplantenzaden in de jonge bossen. Hoe komt dit? De geringe zaadaanwezigheid is te wijten aan een kortlevende 'zaadbank': zaden van oud-bosplanten verliezen al na enkele jaren hun kiemkracht. Maar ook het gewicht van de zaden speelt een rol. Zaden van oud-bosplanten zijn in regel iets zwaarden en dat staat een goede verspreiding tussen de verschillende bosrelicten in de weg. Het bleek niet zo dat oud-bosplanten alleen zouden kunnen groeien op een oude gerijpte bosbodem. De bosbodem van nieuw aangelegde bossen bleek voor hen ook geschikt. Daar zit dus geen belemmering voor hun voorkomen.

Trage wegen in bossen: een noodzaak
Wat blijkt? Het afsluiten van (oude) infrastructuur in oude boskernen is desastreus voor het duurzaam voorkomen van oud-bosplanten. Het zijn net de verstoringen door bosbeheersactiviteiten en het transport over de paden die de condities scheppen die nodig zijn voor de verspreiding en (her)vestiging van onze karakteristieke bosplanten. Die activiteiten zorgen voor een ideale verstoringsdynamiek: niet te veel, niet te weinig. Dat komt doordat nogal wat bosplanten slechts kiemen op een minerale bodem, dus zonder humus of bladeren.

Herbebossing, langs trage wegen!
Bovendien blijkt dat de bermen van bospaden in veel gevallen geschikter zijn voor deze oud-bosplanten dan het bos zelf. Men vindt nog oud-bosplanten terug langsheen trage wegen die vroeger door bossen liepen, maar waar het bos intussen verdwenen is. Omdat Vlaanderen nog voor een noodzakelijke inhaaloperatie staat aan bebossing om de doelstellingen van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen te realiseren zouden bij voorkeur bossen kunnen worden aangeplant langsheen trage wegen met deze zogeheten 'relictpopulaties'. Op die manier beschikken de nieuw aangeplante bossen meteen over de juiste zaadbank.

Bronnen:
> Ecopedia.be
> Lees ook: Bospaden voor bosplanten; Bospaden als transportroute, verstigingsmilieu, refugium en uitvalsbasis voor bosplanten.

Cursusreeks natuurtechnische inrichting
Dit artikel kadert in de cursusreeks 'natuurtechnische inrichting van trage wegen - oplossingen voor natuur en landschap'. Over alle aspecten in verband met natuur en landschap en trage wegen, geeft Trage Wegen vzw een tweedaagse cursusreeks voor gemeentelijke ambtenaren. De volgende cursus vindt plaats in West-Vlaanderen op dinsdag 12 oktober (theorie) en dinsdag 26 oktober. Er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar, dus snel inschrijven is de boodschap.

> Schrijf in voor de West-Vlaamse praktijkdagen

De kalender voor de praktijkdagen in de andere provincies vind je terug op onze website.
> Bekijk deze hier: www.tragewegen.be/praktijkdagen

De praktijkdagen komen tot stand in samenwerking met de Vlaamse Overheid en met de gewaardeerde steun van Green Road NV.


Eén op zes gemeenten zet trage wegen in de kijker tijdens Dag van de trage weg

Het is bijna weer zover: op 23 en 24 oktober is het feestdag voor de trage wegen in België. In Vlaanderen en Wallonië doen telkens tientallen gemeenten mee. Niet minder dan één op zes gemeenten zet dat weekend zijn trage wegen in de kijker. Een stevig hart onder de riem voor al wie ijvert voor het behoud en herstel van onze trage wegen.

Waarom? Daarom!
Doel van de campagne: zoveel mogelijk mensen overtuigen van het belang van trage wegen. Want de nood aan trage wegen blijft toenemen. Niet enkel voor recreatie. Ze bieden ook kansen voor duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid en ze geven ruimte voor groen en rust. Tijdens de Dag van de trage weg zetten we trage wegen daarom nog eens extra op de agenda.
En er is meer. Naast sensibiliseren steken heel wat mensen ook letterlijk de handen uit de mouwen. Ze gaan aan de slag met snoeischaar en kruiwagen om naar aanleiding van de Dag van de trage weg verwaarloosde paden opnieuw toegankelijk te maken.

Variatie troef
Er is voor elk wat wils: een weg open maaien in Assenede, een mountainbiketocht in Kapelle-op-den-Bos of een nachtspel voor jeugdverenigingen in Lier. Of ontdek nieuwe paden tijdens één van de vele trage-wegenwandelingen.
Surf naar onze website voor een overzicht van alle acties en sluit je aan bij één van de activiteiten. Een overzicht vind je op >> www.tragewegen.be/dagvandetrageweg of neem contact op met onze campagnemedewerker: hilde.beatse@tragewegen.be of tel. 09/331 59 22.


Tragewegenbeeld september: Handen uit de mouwen!

Enkele bedenkingen bij de Lubbeekse buurtwegen in de pers

Ruim een maand geleden veroordeelde de vrederechter in Leuven de gemeente Lubbeek tot het heropenen van een veertigtal buurtwegen of delen ervan. Het vonnis kwam er na jarenlange pogingen van Marc Van Damme om het gemeentebestuur zonder gerechtelijke stappen tot actie aan te zetten. Die pogingen bleken vergeefs en dus koos de man Damme voor de laatste optie: de rechtbank.

Wat vooraf ging? in Holsbeek
Enkele jaren geleden speelde nagenoeg hetzelfde scenario zich af in Holsbeek. Ook daar had Marc Van Damme het bestuur jarenlang op haar plichten als wegbeheerder had gewezen, zonder gevolg. Ook daar oordeelde de rechter dat de gemeente als wegbeheerder verplicht is om verschillende buurtwegen vrij te maken. En zo geschiedde. Vandaag is een wezenlijk deel van het prachtige tragewegenpatrimonium in Holsbeek hersteld, tot tevredenheid van veel mensen. Misschien zelfs tot tevredenheid van bestuur dat zich ooit zo verzette tegen de herwaardering van deze wegen. Iedereen is het erover eens dat gerechtelijke procedures pas als laatste stok achter de deur kunnen gebruikt worden. Maar dat deze stok zijn effect niet mist, werd in Holsbeek bewezen.

Ondertussen in de pers
Begin september berichtte Het Laatste Nieuws over het buurtwegendossier in Lubbeek met een sensationeel artikel. Marc Van Damme werd voorgesteld als het ?veldwegeltjesbevrijdingsfront in eigen persoon?. Of toch niet? want het zou de man niet te doen zijn om het heropenen van deze paden, maar om de eventuele dwangsommen die hij zou kunnen opstrijken. De burgemeester suggereerde dat Van Damme met zijn kennis van de wet op de buurtwegen de Win for life heeft gewonnen. Terwijl er in het dossier Lubbeek niet eens dwangsommen zijn uitgesproken? Begrijpe wie kan.
Hetzelfde verhaal enkele dagen later in het vtm-nieuws. Het fragment kan je op deze pagina herbekijken. De jaren- ja zelfs decennialange nalatigheid van de gemeente kwam nauwelijks ter sprake; waarom trage wegen belangrijk zijn in onze samenleving vandaag evenmin. Opnieuw ging het over de centen. Een gemiste kans? want trage wegen zijn belangrijk voor alle mensen, mannen, vrouwen en kinderen die wel eens te voet of met de fiets op pad gaan. Voor iedereen dus.

Achter de schermen zetten honderden mensen zich gelukkig met het grootste enthousiasme in voor meer en betere trage wegen. Dat blijkt weer maar eens uit de vele acties op de Dag van de trage weg. Dank daarvoor!


Alle E-zines

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Please wait