Trage wegen in je buurt

Duid jouw woonplaats aan en wij personaliseren onze website voor jou.

De kaart

OF

Je postcode

Verstuur
 

E-zine vzw Trage Wegen

Uitgave Mei 2009

Fons Fietst!

Trage-wegenbeeld: Fons Mees, ook gekend als de Groene Fietser, fietst momenteel langs geplande infrastructuurwerken in heel Vlaanderen. Tijdens zijn tocht houdt hij halt bij gebieden die bedreigd worden door de aanleg van nieuwe wegen, bedrijventerreinen, verkavelingen. Om de link tussen milieu en gezondheid duidelijk te maken, zal hij onderweg geld inzamelen voor Kom op tegen Kanker. Op de website www.openruimteademruimte.be staat het traject in detail beschreven en wordt een verslag bijgehouden van Fons? wedervaren. Zondag 30 mei komt Fons toe in het Lappersfortbos in Brugge. En vzw Trage Wegen onderschrijft uiteraard volop dit manifest!


Trage wegen in het Vlaams parlement

De partijprogramma's uitgeplozen voor de komende Vlaamse verkiezingen

De afgelopen legislatuur kwamen de trage wegen al eens op de agenda van het Vlaams parlement: actuele vragen, resoluties en decreetsvoorstellen passeerden de revue. Omdat we op 7 juni aanstaande een nieuw Vlaams parlement kiezen, kijken we in de partijprogramma's en blikken we nog even terug op de voorbije 5 jaar parlementair werk.

Deze bijdrage is vooral een eerlijke analyse en zeker geen stemadvies. Dat laten we graag aan uzelf over.

Groen! - integrale visie op trage wegen
Er is gestudeerd op het uitgebreide verkiezingsprogramma van Groen! en dat doet deugd. De partij schuift trage wegen prominent naar voor in het mobiliteitsdebat en ze kent het thema: relatief recent jargon zoals kindlinten en speelweefsel worden met de juiste maatregelen in verband gebracht. Een actieplan 'trage wegen' moet ervoor zorgen dat de wegen terug open gaan. Ook de routeplanner die ervoor zorgt dat fietsers en wandelaars de trage wegen herontdekken charmeert ons.

Op Vlaams niveau zat Groen! de voorbije vijf jaar in de oppositie en het parlementaire werk inzake trage wegen bleef eerder karig. Vlaams Parlementslid Eloi Glorieux nam het op voor de Brusselse Schapenbaan en op zijn initatief keurde het Vlaams Parlement een resolutie goed om een Gewestelijk Expresnet voor fietsers uit te bouwen rond Brussel. Met de integrale visie op trage wegen in het partijprogramma mogen we hopen dat Groen! deze ook effectief waarmaakt. Daar ligt meteen de uitdaging.

Sp.a - een gevuld palmares
Trage wegen worden in het sp.a-programma kernachtig (maar wel erg krachtig) ingevuld onder één punt: de Vlaamse overheid, provincies en gemeenten moeten de komende jaren convenanten afsluiten om de trage wegen in ere te herstellen. Erg logisch lijkt ons dat, gezien de enorme inhaaloperatie die op het terrein nodig is om feitelijke en juridische situatie met elkaar in overeenstemming te brengen. En wie over convenanten spreekt, heeft het over geld. De partij maakt eveneens melding van 'speelweefsels', maar koppelt deze niet aan trage wegen.

Sp.a zat de afgelopen vijf jaar in de Vlaamse Regering en leverde met Kathleen Van Brempt de Vlaamse Minister van Mobiliteit. We waarderen erg de stappen die ze ondernam voor het bevorderen van de mobiliteit langs trage wegen: dankzij haar steun kon de trage-wegen-lijn de jongste jaren uitgroeien tot de referentie inzake kennisverspreiding over trage wegen. Parlementairen als Jacky Maes en Jos Bex ijverden voor een betere decretale bescherming van de buurtwegen. Hiervoor werd echter geen meerderheid gevonden. Het is uiterst gepast om Jos Bex -die met pensioen gaat- te bedanken voor zijn inzet voor de trage wegen van de afgelopen jaren. Zonder twijfel is dit één van de politici die de trage wegen op de kaart heeft gezet de afgelopen jaren. Ludo Sannen leverde een opmerkelijke interventie over de eenmalige perceelsregistratie van landbouwgronden en vroeg zich af hoe men ging nagaan welke ingenomen buurtwegen (en openbaar domein) bemestingsrechten opleverden. De uitdaging voor sp.a is dit gevulde palmares om te zetten in een effectieve kentering op het terrein. Laat maar komen, dat convenant.

CD&V - Een moeizame weg
We zijn verwonderd de term 'trage wegen' (of zelfs niet 'stille wegen') NIET te zien opduiken in het verkiezingsprogramma van de christendemocraten. Verder dan het voorzien van voldoende ruimte voor 'recreatief medegebruik' komt CD&V niet. Dit verbaast ons vooral omdat CD&V de jongste jaren wel wat energie heeft gestopt in het trage-wegenverhaal.

CD&V (tot vorig jaar met N-VA) leidde de afgelopen legislatuur de Vlaamse meerderheid en met ministers van Leefmilieu en Openbare Werken Kris Peeters en Hilde Crevits was er zeker aandacht voor het thema. Erg verdienstelijk was de steun bij het maken van de Wegwijzer Trage Wegen en het honoreren van het DULOMI-project 'Trage Wegen Doen Bewegen', waardoor heel lokale besturen op onze begeleiding konden rekenen. Op initiatief van Tom Dehaene kwam er een voorstel van decreet 'stille wegen', dat evenwel geen Vlaamse meerderheid achter zich kreeg. Parlementslid Jan Verfaillie vroeg naar de bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende beleidsniveaus inzake buurtwegen en Joke Schauvlieghe peilde naar het gebruik van steenpuin -dat mogelijk asbest bevat- als wegverharding. Op initiatief van Jos De Meyer kwam er een resolutie over het onderhoud van landbouwwegen - Els Robeyns van sp.a diende mee in en herinnerde Jos eraan dat ook het onderhoud van trage wegen in het algemeen moet verbeteren door er meer middelen voor uit te trekken. Paul Delva ijvert al enkele jaren voor een herwaardering van de pelgrimsroutes naar Santiago de Compostela. Op zijn initiatief nam het Vlaams Parlement een resolutie in die zin aan. CD&V bewandelt dus een soms verdienstelijke, maar moeizame (trage) weg en helaas zorgt het verkiezingsprogramma niet echt voor duidelijkheid.

N-VA - Waar zijn de wegen gebleven?
We waren al helemaal verbaasd toen we in het N-VA programma volstrekt niks vonden over trage wegen. Nochtans hebben we van de Vlaamse Nationalisten een aantal verdienstelijke interventies opgemerkt. Mark Demesmaeker vroeg naar de mogelijke consequenties na een uitspraak van de correctionele rechtbank van Dendermonde over buurtweg 14 in Waasmunster. Kris Van Dijck wou weten welke 'Duurzaam Naar School'-projecten (met belangrijke trage-wegencomponent) er werden geselecteerd door de Vlaamse Regering en Jan Peumans vroeg naar de financiering van het onderhoud van de wegen van plattelandsgemeenten. Mooi dus, maar het vrij summiere N-VA-programma gunt ons geen enkele blik op de komende legislatuur.

Open VLD - In vertraging
Opvallend voor een partij die de afgelopen 10 jaar de bevoegdheid over Voet- en Buurtwegen (Ruimtelijke ordening) in handen heeft gehad: geen woord over trage wegen. Vlaams Minister Dirk Van Mechelen heeft weliswaar een aantal beroepen tegen ongeoorloofde afschaffingen van buurtwegen bijzonder gefundeerd ingewilligd (oa. de Lange Kant in Lokeren, voetweg 14 in Heuvelland, ...), maar doet er de jongste jaren altijd maar langer over. Termijnen van 2 à 3 jaar zijn geen uitzondering. Deze vertraging valt misschien te verklaren door het feit dat hij eigenlijk van dit beroep afwil - hij stelde een decreetsvoorstel in die zin op, dat evenwel geen meerderheid vond. Parlementslid Stern Demeulenaere informeerde naar het Fonteinpad in Ichtegem en Patrick De Klerck wou weten waar er overal trage wegen werden geïnventariseerd. We vermoeden dat hij niet had verwacht dat er intussen meer dan een kwart van de Vlaamse gemeenten hiermee bezig is.

En de anderen?
We hebben ons best gedaan, maar hoezeer SLP, Pvda+, Lijst Dedecker en Vlaams Belang ook van elkaar verschillen, of we voor trage wegen bij hen aan het juiste adres zijn, daar hebben we het raden naar.

Na 7 juni
Wat de afgelopen 5 jaar wel duidelijk is geworden is dat je niet meer naast de trage wegen kan kijken. Wat ons betreft de verdienste van voortrekkers en volhouders (zowel onder gemeenten, verenigingen en individuen), maar ook van een breed draagvlak onder de bevolking. Vandaag springen velen mee in het bad. De vzw Trage Wegen hoopt dan ook ná 7 juni verder te werken aan een fijnmazig en juridisch degelijk beschermd multifunctioneel trage-wegennet. Trage wegen voor de toekomst.

Meer info: Steven Clays, 02 204 09 73 (steven.clays@tragewegen.be)


4500 handtekeningen voor het Trage Wegen Front

Actie in Geraardsbergen

Op zondag 17 mei voerde het Trage Wegen Front actie voor meer veiligheid in Geraardsbergen voor de zwakke weggebruiker. Om deze eis kracht bij te zetten werd het kruispunt Felicien Cauwelstraat-Astridlaan gedurende enige tijd symbolisch bezet door een 60-tal actievoerders, aan de autobestuurders werd een pamflet uitgedeeld. Tevens trok een groep fietsers langsheen de levensgevaarlijke Astridlaan.

Trage-wegennet, nu
Het Trage Wegen Front vraagt o.a. degelijke, afgescheiden van de rijweg en goed verlichte voetpaden en fietspaden langsheen de drukke verkeerswegen, veilige oversteekplaatsen, de uitbouw van een veilige scholenroute voor de studenten die met de fiets naar school gaan en het in stand houden en/of vrij maken van voetwegen die als alternatief kunnen dienen voor voet- en/of fietspad. Na de succesvolle actie sprak het front met de Burgemeester Freddy De Chou om het initiatief en de eisen nader toe te lichten. Ria Groeninck, die haar zoon verloor ten gevolge van een verkeersongeval langsheen de Oudenaardsestraat overhandigde een petitie met maar liefst 4500 handtekening om de eisen kracht bij te zetten.

Trage-wegenkaart
Het Trage Wegen Front laat het niet bij deze ene actie zitten. Er zullen initiatieven ondernomen worden om een trage-wegen-kaart te ontwikkelen waarbij voetgangers en fietsers de mogelijkheid krijgen zich op een veilige manier te verplaatsen vanuit de verschillende deelgemeenten van Geraardsbergen naar het centrum. Tevens zal de omgeving van de verschillende scholen geëvalueerd worden.

Meer info: Johan De Weerdt, 0473 767296 (zif-@scarlet.be)


In de kijker: Adviesbureau voor mobiliteitsbeleid TIMENCO

Professioneel in duurzame mobiliteit

Voor een keer maken we een kleine uitzondering op onze vereniging in de kijker. We belichten adviesbureau Timenco en we spreken met mobiliteitsexpert Tim Asperges die het leidt. Deze bouwde in zijn loopbaan (Langzaam Verkeer, IMOB-Universiteit Hasselt) een specifieke expertise rond duurzame mobiliteit en meerbepaald fietsbeleid.

Tim, omschrijf Timenco eens voor onze lezers
Tim Asperges: "Wij zijn een onderzoeks- en adviesbureau voor mobiliteitsbeleid dat begin 2008 werd opgestart en gevestigd is in Leuven. Het advieswerk situeert zich op het raakvlak tussen verkeersplanologie en mobiliteitsmanagement. Timenco is ook gelieerd aan het Nederlandse Ligtermoet & Partners dat een ijzersterke reputatie uitbouwde inzake fietsbeleid."

Naast projecten rond de onderwerpen mobiliteitsplannen, fietsbeleid, openbaar vervoer, parkeerbeleid, ... werken jullie ook projecten uit met als thema trage wegen. Sinds wanneer zijn jullie daarmee bezig en hoe zijn jullie daartoe gekomen?
Tim Asperges: "Wij volgen de ontwikkelingen rond de trage wegen reeds van bij aanvangsfase en kijken voornamelijk vanuit een ?mobiliteitsbril? naar de rol van trage wegen voor lokale verplaatsingen binnen en tussen dorpscentra. Het creëren van lokale doorsteekjes en het herbruiken van kerkwegels of andere ?short cuts? bevordert het functioneren van wijken, centra zowel binnen kleine dorpskernen als binnen meer stedelijke kernen. Daarnaast is er ongetwijfeld ook heel wat overlap tussen trage wegen en de uitbouw van lokale fietsroutenetwerken."

In enkele van de recente projecten werken jullie rond trage wegen werken zoals bijvoorbeeld Diepenbeek en Willebroek. Hoe gaan jullie in een dergelijk project te werk en wat zijn de uiteindelijke doelstellingen?
Tim Asperges: "Momenteel zijn de meeste gemeenten in Vlaanderen ook bezig met het vernieuwen van hun gemeentelijk mobiliteitsplan en ook hier is duidelijk veel meer aandacht voor trage wegen. Vele gemeenten hebben het thema 'trage wegen' geselecteerd als nieuw uit te werken thema. Zo werken wij momenteel in Diepenbeek, Willebroek, Bierbeek en Kortenaken rond trage wegen. Hoe we lokale verplaatsingen makkelijker, aangenamer en veiliger kunnen maken per fiets of te voet is één van de uitgangspunten van ons bureau en de hernieuwde aandacht rond de functie en rol van trage wegen past hier perfect in. Als mobiliteitsadviesbureau kijken wij in de eerste plaats op welke manier trage wegen lokale verplaatsingen te voet of per fiets naar school, winkel, sportclub, ? kunnen stimuleren. Dat de trage wegen tegelijkertijd een cultuurhistorische waarde en ecologische waarde hebben is voor ons een extra argument om gemeentebesturen te adviseren in het uitbouwen van een trage-wegennetwerk. Ook het recreatieve aspect van nieuwe wandelroutes of fietsroutes is een belangrijk argument voor gemeenten om een beleid uit te werken rond trage wegen."

Wij werken in sommige gemeenten samen met jullie, wat is jullie ervaring binnen deze samenwerking?
Tim Asperges: "De vzw Trage Wegen speelt in de eerste plaats een communicatie en informatierol over de mogelijkheden van trage wegen en de juridische achtergrond. Vzw Trage Wegen geeft ook praktische tips over hoe een inventarisatie aan te pakken en op welke manier lokale verenigingen betrokken kunnen worden. Er is echt nóg meer nood aan informatie en communicatie over trage wegen bij gemeenten, want het thema roept nog veel vragen op en soms ook terughoudende reacties. Sommige gemeenten hebben ?schrik? voor een stormvloed van rechtzaken rond het verplicht openstellen of opwaarderen van trage wegen en huiveren voor reacties van de vele lokale privé grondbezitters waar trage wegen over lopen. Dat zulke situaties eerder uitzondering zijn dan regel en dat het opwaarderen van trage wegen meestal als een win-win situatie gezien wordt door zowel gebruikers als eigenaars, moet echt nog sterk verduidelijkt worden."

Daar hebben we dag in, dag uit een vette kluif aan! Bedankt voor dit gesprek, Tim.

Meer info: Tim Asperges, 016 24 22 70 (info@timenco.be)


Buggenhout ruimt op

Pak het zwerfvuil aan, niet de trage wegen

Zwerfvuil is een hardnekkig maatschappelijk probleem. Hoewel het slechts over klein afval gaat zoals blikjes, sigarettenpeuken of verpakkingen, wekt zwerfvuil heel wat ergernis op. En ook trage wegen kampen met zwerfvuil. En het is niet altijd even onschuldig: één enkel blikje tussen de gewassen van een aangrenzende akker kan er voor zorgen dat een volledige lading afgekeurd wordt. Of kan dieren in het weiland ziek maken. Heel wat landbouwers zien hierdoor liever geen trage weg langs hun akkers lopen. Ons antwoord is: laat ons dan samen het zwerfvuil aanpakken, in plaats van de trage weg. Een aantal gemeenten zoekt naar creatieve manieren om zwerfvuil langs trage wegen aan te pakken. Buggenhout is hier een voorbeeld van en doet beroep op de jeugdbewegingen van de gemeente. We interviewden schepen Jan Jacobs.

Hoe is dit initiatief tot stand gekomen?
Jan Jacobs: "Het idee om de jeugdbewegingen te betrekken bij zwerfvuilacties kwam er op het moment dat de traditionele papierophalingen verdwenen. Aangezien de gemeente nu zelf voor de ophaling van papier instaat, zagen heel wat jeugdverenigingen hun inkomsten van de jaarlijkse 'papierslag' verdwijnen. Daarop klopten ze bij de gemeente aan, met de vraag of ze op een alternatieve manier geld konden inzamelen. De gemeente stelde voor om vier keer per jaar het zwerfvuil langs trage wegen te verzamelen. In ruil daarvoor krijgt elke deelenemende vereniging een tegemoetkoming van de gemeente."

Waren deze jeugdverenigingen enthousiast over het voorstel?
Jan Jacobs: "Zeker. Het voorstel is voor alle partijen een win-win-situatie: het zwerfvuil in de gemeente wordt op een efficiënte manier aangepakt en de jeugdbewegingen hebben terug een manier gevonden om extra middelen te verzamelen voor hun werking. Bovendien betekenen deze acties extra promotie voor hun vereniging. Want naast de opruimactie is er ook sensibiliseringsactie: een artikel in het gemeentelijk infoblad en infoborden langs de route waar er een opruimactie was."

Hoe worden de opruimacties concreet georganiseerd?
Jan Jacobs: "Er werden tien trajecten uitgestipped. Elk van de zes deelnemende jeugdbewegingen levert minstens 6 personen die de aan hen toegewezen zones opruimen. De gemeente kocht voor de opruimacties tien manuele grijpers aan om zwerfvuil uit de grachten te kunnen vissen. Stukken die de groot zijn om mee te nemen, brengen de vrijwilligers in kaart. De week nadien ruimt de technische dienst deze op."

Hoe dikwijls wordt zo een grootschalige zwerfvuilactie georganiseerd?
Jan Jacobs: "Per jaar zijn er vier opruimacties. De timing wordt vastgelegd in overleg met de jeugdbewegingen en de landbouw. Het is bijvoorbeeld van belang dat de opruimacties niet plaatsvinden tijdens de examenperiode, maar het is ook belangrijk rekening te houden met de oogst."

En de resultaten?
Jan Jacobs: "De zwerfvuilacties kostten het voorbije jaar 15 000 euro aan de gemeente. Een grote kost, maar deze uitgaven zijn tegelijkertijd een belangrijke bron van inkomsten voor onze jeugdverenigingen. En voor de gemeente is het een efficiënte manier om het zwerfvuil op te ruimen: de voorbije actie werd 900 kilogram zwerfvuil opgehaald. Dit toont aan dat een dergelijke actie wel nodig is."

Bedankt voor dit interview en wij hopen alvast dat deze opruim- en sensibiliseringsacties er in de toekomst ook voor zorgen dat mensen minder zwerfvuil langs de Buggenhoutse trage wegen gooien.

Om de zwerfvuilproblematiek aan te pakken, sloegen de Vlaamse Overheid, Fost Plus en de lokale overheden de handen in elkaar en zetten het project 'indevuilbak.be' op. Gemeenten die komaf willen maken met hun zwerfvuil kunnen rekenen op logistieke en financiële ondersteuning. Meer info en voorbeelden vind je op indevuilbak.be. Trage Wegen vzw pleit daarnaast ook resoluut voor handhaving en statiegeld op drankverpakkingen.


Oost-Vlaamse steun voor trage wegen

procesbegeleiding en subsidiereglement

Onlangs keurde de Oost-Vlaamse Deputatie twee belangrijke onderdelen goed van een provinciaal trage-wegenbeleid. Vanaf dit jaar zullen telkens 8 Oost-Vlaamse gemeenten kunnen begeleid worden bij het opmaken van een trage-wegenplan. Een subsidiereglement zorgt er dan weer voor dat gemeenten die zo'n plan hebben, aanspraak kunnen maken op geld voor naamborden of een trage-wegenkaart voor hun inwoners.

Begeleiding
De procesbegeleiding in Oost-Vlaanderen wordt verzorgd door de vzw Trage Wegen en de 3 Oost-Vlaamse regionale landschappen. Dit jaar nog zal elke partner 2 gemeenten begeleiden, in totaal dus 8 Oost-Vlaamse gemeenten. Deze begeleiding is gestoeld op de beproefde methodiek van participatie met het lokale middenveld: elke doelgroep wordt dus betrokken bij het formuleren van een gemeentelijk trage-wegenplan. Dit jaar begeleiden we De Pinte en Erpe-Mere en helpen we het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen bij de begeleiding van Zwalm en Ronse.

Subsidiereglement
Gemeenten die een volgens deze methodiek opgesteld trage-wegenplan hebben, kunnen beroep doen op subsidies voor naamborden of kaartmateriaal. De gemeenten die in het verleden al werden begeleid, kunnen dus al vanaf dit jaar aanspraak maken op deze subsidie.

Meer info:
- De provincie Oost-Vlaanderen verzamelt alle informatie over het Oost-Vlaamse trage-wegenbeleid op haar vernieuwde provinciale webpagina: www.oost-vlaanderen.be
- Het subsidiereglement kan je eveneens op deze website afhalen.


Toegankelijkheid in bossen en natuurreservaten

Advies gemeente en jeugdraad vereist

Sinds 14 februari van dit jaar moet elke opsteller van een toegankelijkheidsregeling voor een bos of natuurreservaat vooraf advies vragen aan het schepencollege van de gemeenten waar het bos of reservaat ligt. Het college heeft 60 dagen de tijd maar kan ook aan de adviesvraag voorbijgaan. Het is dus voor de gemeente een mogelijkheid maar geen verplichting. Als er ook een speelzone voorzien is, dan moet de opsteller bijkomend advies vragen aan de gemeentelijke jeugdraad. Ook die heeft 60 dagen de tijd om in te gaan op de adviesvraag, maar ze is het niet verplicht. Bedoeling is dat de gemeenten nagaan in hoeverre het voorstel strookt met de mobiliteitsplannen voor zachte weggebruikers (waar dus ook de trage-wegenplannen onder vallen) en met aan het gebied grenzende recreatieve mogelijkheden.

Alle info over de nieuwe regeling vind je bij Gudrun Van Langenhove van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) en op de website van ANB.


Alle E-zines

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Please wait