Trage wegen in je buurt

Duid jouw woonplaats aan en wij personaliseren onze website voor jou.

De kaart

OF

Je postcode

Verstuur
 

E-zine vzw Trage Wegen

Uitgave Mei 2008

Opening internationale trage verbinding

Trage-wegenbeeld: op de Zwarteberg (grens Westouter, België - Sint-Jans-Cappel, Frankrijk) pronkt de heropende buurtweg 32

Al verscheidene jaren was deze weg, gekend onder de naam Scheminkelstraete, de verbinding tussen de Belgische Douvevallei en de Franse Chemin de la Potence grotendeels niet meer te gebruiken. Op initiatief van de Stichting Marguerite Yourcenar werd het probleem door de Gemeente Sint-Jans-Cappel en het Agentschap Natuur en Bos aangepakt. Op 7 juni wordt deze voormalige missing link in een natuureducatief circuit en grensoverschrijdend wandelnetwerk in aanwezigheid van onder meer de burgemeesters van Sint-Jans-Cappel en Nieppe en de Président du Conseil Général du Nord ingewandeld.

Lees er alles over op de activiteitenkalender van Vlaanderentraag.be. Je kan op deze kalender ook zelf ook jouw trage-wegenactiviteiten bekendmaken!

Op de Actiebank van johanna.be vind je het volledige verhaal hoe de heropening er uiteindelijk is gekomen.


Gemeenten, subsidies en trage wegen

12 juni 2008: ideeën sprokkelen op de milieutrefdag

In ons vorig e-zine lieten we al een ballonnetje op: lokale besturen die aan de slag willen rond trage wegen kunnen een subsidie bekomen die tot 50% van de gemaakte kosten bedraagt. Intekenen op de nieuwe samenwerkingsovereenkomst en projectvoorstellen indienen is de boodschap. Want trage wegen bieden heel wat mogelijkheden om een duurzaam lokaal milieubeleid te concretiseren. En dat is waar het in de samenwerkingsovereenkomst om gaat. De uiterste indiendatum voor projecten die in 2009 zullen worden uitgevoerd, is 1 januari 2009. Maar op 12 juni van dit jaar wordt misschien de eerste steen gelegd. Dan vindt in Brussel een info- en uitwisselingsdag over de samenwerkingsovereenkomst plaats. Trage Wegen vzw is alvast van de partij.

Uw trage-wegenproject past in de Samenwerkingsovereenkomst!
Ons dulomi-project Trage Wegen Doen Bewegen is gericht op de ondersteuning van gemeenten bij de uitvoering van de samenwerkingsovereenkomst. Zoals we in de vorige flitsen over het project al schreven, begeleiden we een 20-tal gemeenten bij de opmaak van een trage-wegenplan dat is afgestemd op de noden en behoeften van de lokale gebruikers en bewoners. Maar daarmee is de kous niet af. De mogelijkheden om via trage-wegeninitiatieven bij te dragen aan een duurzaam lokaal milieubeleid zijn legio. Door een nieuwe trage verbinding tot stand te brengen, kunnen duurzame verplaatsingen gestimuleerd worden. De bedding kan op een ecologisch vernieuwende manier worden ingericht. Aandacht voor bermen en aanplantingen kan natuurontwikkeling in de hand werken. Door met aangelanden samen te zitten, kunnen creatieve oplossingen en beheersmaatregelen afgesproken worden. Ook een zwerfvuilactie behoort tot de mogelijkheden. En met het aanbrengen van naambordjes of het drukken van een kaart kan het lokale trage-wegenpatrimonium voor een breed publiek ontsloten worden. En waarom geen werk maken van intergemeentelijke trage verbindingen? Veel van dergelijke lokale trage-wegenacties passen als gegoten in de puzzel van de samenwerkingsovereenkomst.

Infomarkt
Steek tijdens de milieutrefdag je licht eens op bij de doorlopende infomarkt. Trage Wegen vzw zal er net zoals andere milieuverenigingen een aantal concrete voorbeelden en praktijkervaringen voorstellen. We geven inspiratie over de manier waarop trage-wegeninitiatieven een meerwaarde kunnen betekenen binnen de samenwerkingsovereenkomst die de gemeente heeft afgesloten. En we luisteren graag naar verfrissende ideeën die wachten op realisatie. De milieutrefdag is niet voor niets een uitwisselingsdag. Het volledige dagprogramma biedt trouwens een uitmuntende bloemlezing uit de verschillende thema?s van de samenwerkingsovereenkomst. Surf dus zeker eens naar www.tandemweb.be

Kijk op tragewegen.be/dulomi naar onze gemeentelijke ondersteuning in het kader van Trage Wegen Doen Bewegen.

Meer info:
Andy Vandevyvere, 02 204 09 70 (andy.vandevyvere@tragewegen.be)

Het project Trage Wegen Doen Bewegen komt tot stand dankzij het Milieu-projectenfonds van de Vlaamse Overheid en de gewaardeerde bijdrage van Green Road NV.


Vereniging in de kijker: Kind en Samenleving vzw

Onze vereniging organiseerde de recente praktijkdag Speelweefsel met een aantal partners, waaronder het onderzoekscentrum Kind en Samenleving. We leerden elkaar tijdens de organisatie natuurlijk beter kennen, en willen u als lezer deze kennismaking niet onthouden. Daarom zochten we Jan Van Gils , directeur van Kind en Samenleving, op voor een aantal vragen.

Kan je ons even kort de geschiedenis van Kind en Samenleving schetsen? Zijn jullie al van bij het begin bezig geweest met de mobiliteit van kinderen?
Jan Van Gils: "Kind en Samenleving is ontstaan uit de toenmalige Nationale Dienst Openluchtleven (NDO), zeg maar de Speelpleinwerking. De studiedienst die er aktief was, wou zich gaandeweg op méér toeleggen. Die verbreding leidde een goede 10 jaar geleden tot ons ontstaan als onafhankelijk onderzoekscentrum. Centraal in onze missie staat dat we de sociale positie van kinderen in de samenleving willen verbeteren. Dan kom je snel uit bij ruimte voor kinderen en het ruimtegebruik door kinderen. Dat hangt onlosmakelijk samen met de mobiliteit van kinderen. Al vrij snel zijn we ons daar ook echt mee gaan bezighouden, om het thema veiligheid op een pro-actieve manier te benaderen. En uiteraard ook omdat we vaststelden dat het niet alleen volstaat om speelruimte te hebben, de kinderen moeten er ook geraken."

Ligt daar de oorsprong van het begrip speelweefsel? En meer specifiek: wat is de rol van trage wegen erin? Zijn het verbindingen, plekken of zijn ze de beide?
Jan Van Gils: "Uit een onderzoek dat we 20 jaar geleden bij NDO deden bleek al snel dat het voor kinderen en jongeren eigenlijk allemaal niet zo veel uitmaakt: ze spelen overal. Daarom heeft elk dorp, elke buurt of elke stad de mogelijkheid om een speelweefsel te zijn. Een speelweefsel ontstaat daar waar de pleinen, de wegjes en alle mogelijke formele voorzieningen voor kinderen en jongeren met elkaar verbonden zijn. Ik verwijs opnieuw naar het onderzoek van toen. We analyseerden 'het spelen' van kinderen op tien plaatsen, gekozen op basis van hun verschillende ruimtelijke kwaliteiten. Wel, wat ze nog het liefste doen is hetgeen wat we 'herhaaldelijk bewegen' noemen: wat rondhangen, heen-en-weer-lopen, wat draaien en zo. En ja, het onderscheid tussen plekken en verbingen vervaagt dan. Kinderen gebruiken doorsteekjes, kerkwegels, maar ook winkelwandelstraten óók om 'herhaaldelijk te bewegen'. We noemden het toen alleen nog geen trage wegen."

Waar liggen dan de uitdagingen voor lokale besturen om dit speelweefsel bij hen vorm te geven? Kan een trage-wegenproject een speelweefsel op gang trekken - of andersom?
Jan Van Gils: "Het leuke aan speelweefsel is dat er voor gemeenten zoveel ingangen zijn. Elke ambtenaar en elke schepen die uitstaans heeft met de publieke ruimte kan iets doen met speelweefsel. Het is een erg laagdrempelig thema om mee te beginnen. Je moet niet alle pleinen vol met speeltuigen te zetten, niet alle veldwegels hebben bermen van voetbalpleinbreedte nodig. Kijk naar de kinderen, ga na waar ze zijn en geef hen daar de ruimte. Als blijkt dat op de hoek van een doorsteekje kinderen graag nog wat na school blijven rondhangen, zorg er dan voor dat er net daar een aangename plek is voor hen. Ik zie een belangrijke gelijkenis met trage-wegenprojecten, waarin jullie de mening van de bevolking vragen. De gemeente zou perfect ook de wegjes die ze wil aanpakken kunnen verkennen met kinderen. Er vragen wat ze er tof vinden en wat niet. Als blijkt dat er de speelruimte in een gemeente onvoldoende met elkaar is verbonden, dan is dat zeer zeker de aanleiding om eens naar trage wegen te gaan zoeken. Speelweefsel vraagt trouwens net zoals trage wegen samenwerking. Samenwerking tussen diensten, en met de doelgroepen."

Wat zijn de gezamenlijke uitdagingen voor Kind en Samenleving en de vzw Trage Wegen?
Jan Van Gils: "Er is een stuk beleidsbeïnvloeding. Ervoor zorgen dat de groeiende aandacht voor een kwalitatieve publieke ruimte niet terug wegebt. Daarin hebben we allebei een rol te spelen. Ons onderzoekscentrum heeft altijd partners nodig, om onze concepten te testen en later om ze te verspreiden. Wij zijn een intermediaire organisatie en we voelen ons daar goed bij. Ik veronderstel dat we ook daarin niet erg van elkaar verschillen. Het is in elk geval zeker dat élke gelegenheid goed is om in de toekomst samen dingen te doen."

Dat is zeker! Bedankt voor het toffe gesprek en veel succes met Kind en Samenleving.

Meer info:
Jan Van Gils, 02/272 07 50 (jvangils@k-s.be), www.k-s.be.


trage-wegen-lijn: Wegen, straten en pleinen worden speelweefsel

Geslaagde praktijkdag Speelweefsel in de Centrale in Gent

Nog al te vaak worden kinderen en jongeren "van straat gehouden". Ook door ze altijd weer naar hét wijkspeelpleintje te sturen, gaan heel wat ontplooiingskansen verloren. Speelweefsel zorgt voor een kentering, dat bleek duidelijk op 20 mei in Gent. Een speelweefsel omvat alle plekken en verbindingen die betekenis hebben voor kinderen en jongeren. Zij die vanuit de praktijk met speelweefsel bezig zijn deelden voor het eerst in Vlaanderen op een dergelijke schaal (meer dan 120 deelnemers!) hun kennis. Jan Van Gils van het onderzoekscentrum Kind en Samenleving vertelt: "Zoeken naar praktische en kwaliteitsvolle manieren om het begrip speelweefsel integraal vorm te geven op lokaal vlak, dat was de rode draad van de dag. De bouwstenen ervan aanreiken, kijken naar goede voorbeelden. Met workshops zoals speelse wandelingen, deden we zelfs een poging om de ruimte -net zoals kinderen- aan den lijve te ondervinden. Want dat is nog altijd de beste les." Speelweefsel in een notedop: de publieke ruimte aantrekkelijk maken en houden voor kinderen en jongeren.

Handleiding Speelweefsel
Marianne Labre, speelruimteambtenaar op de Jeugddienst van de Stad Gent, is er al vanaf het prille begin mee bezig. Niet toevallig vond de praktijkdag in Gent plaats. "Het ambitieuze programma rond speelweefsel vertalen in concrete acties is een ware uitdaging", getuigt ze. "We zijn gestart met een permanent overleg tussen heel wat stadsdiensten. Om onze ideeën over speelweefsel ook echt op het terrein zichtbaar te maken, maken we gebruik van een handleiding speelweefsel. Die is ook door het College goedgekeurd. Concreet: projecten die betrekking hebben op de publieke ruimte, worden eraan getoetst. De uitdaging is een levendige, kwaliteitsvolle en aangename stad voor kinderen en jongeren, maar eigenlijk voor iedereen." Het kwam meerdere malen aan bod op de dag: men spreekt over speelweefsel, maar eigenlijk zou "stadsweefsel" of "dorpsweefsel" een nóg betere benaming zijn. Ook volwassenen stoppen niet met spelen.

Veiligheid, maar net zo goed beleefbaarheid
De reflex om dat weefsel te beperken tot aandacht voor verkeersveiligheid en sociale veiligheid is sterk. Steven Clays van vzw Trage Wegen illustreert: "Veiligheid belangt ons allen aan. Maar vaak ten koste van de 'uitnodiging tot spelen' of de beleefbaarheid van het ruimtelijke weefsel. Soms worden plaatsen zo ingericht dat achteraf de jongeren er net wegblijven. Een zandwegje waar kinderen crossen wordt verhard als functionele fietsverbinding. Resultaat: er wordt niet meer gecrosst. Veilig, dat wel, maar het speelweefsel brokkelt af."

Expertise, kennis en ervaringen
Met de praktijkdag gaven de verschillende organisatoren élk vanuit hun kennis- en ervaringsdomein speelweefsel een flinke duw in de rug. Zowel de formele speelruimten (speelpleinen, sportterreinen, jeugdwerkinfrastructuur, enz.) als de informele speelplekken of spelaanleidingen (straten en paden, onbebouwde kavels, parkings, bossen, enz.) kwamen aan bod. Ook de verbindingen of bewegingsmogelijkheden tussen deze plaatsen maken er deel van uit. "Initiatieven nemen in het kader van speelweefsel wil zeggen dat de brede openbare ruimte vriendelijker wordt gemaakt voor kinderen en jongeren. Door de verschillende onderdelen van het speelweefsel op een kwaliteitsvolle manier te ontwikkelen, wordt de hele woon- en leefomgeving voor kinderen en jongeren verkeersveilig, doorzichtig en 'bespeelbaar'," besluit Jan Van Gils.

De praktijkdag werd georganiseerd door het samenwerkingsverband tussen onze vereniging en Kind en Samenleving vzw, Stad Gent, Steunpunt Jeugd, Vlaamse Jeugdraad, Vives, Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning, Vereniging Vlaamse Jeugddiensten en Consulenten vzw en de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten.

De bijdragen worden eerstdaags gepubliceerd op www.speelweefsel.be en zal u ook kunnen terugvinden in de Webbibliotheek van de trage-wegen-lijn.

Elke Vlaamse gemeente zal begin juni de tijdens de studiedag voorgestelde reader over het onderwerp ontvangen.


Dag van de trage weg: ook in Wallonië

Gluren bij de zuiderburen

Het wordt een echt najaar van de trage wegen. De inschrijvingen van de Dag van de trage weg lopen vlotjes binnen. Schrijf nog vóór 31 mei in en u kan rekenen op onze ondersteuning op maat voor uw actie. De uiterste inschrijvingsdatum is 1 augustus, maar snel begonnen is al half gewonnen. Ook in Wallonië is de campagne op gang getrokken door Sentiers.be, onze Waalse zusterorganisatie.

Rendez-vous sur les sentiers!
Hoewel het orgelpunt van de campagne een maandje later plaats heeft (tijdens het weekend van 18 en 19 oktober), voeren we wel degelijk een gezamenlijke campagne, met hetzelfde campagnebeeld. Zowel in Wallonië als in Vlaanderen willen we met het actieweekend -samen met de gemeenten- zo veel mogelijk kilometers verwaarloosde trage weg opnieuw in gebruik nemen en aandacht vragen voor de problematiek van trage wegen en de kansen die ze bieden.

Plant je boom
Dit jaar doen ze er in Wallonië zelfs nog een schepje bovenop. Initiatiefnemers van een lokale actie kunnen in het kader van de campagne twee mogelijke acties op het terrein organiseren:
- Het opnieuw toegankelijk maken van trage wegen die moeilijk of niet toegankelijk zijn. Dit actieweekend heeft in Wallonië plaats op 18 en 19 oktober en komt overeen met de "Dag van de trage weg"
- Een tweede mogelijke actie is het aanplanten van bomen en hagen langs trage wegen. Deze actie kadert daarenboven in de campangeweek "la semaine de l'arbre". De aanplantactie wil vooral jongeren aanspreken. Sentiers.be vraagt scholen en jeugdbewegingen om mee het initiatief te nemen.

Klik hier voor meer informatie over de actie in Wallonië. En schrijf je zeker in, mocht je dat nog niet gedaan hebben!

Alle info over de Dag van de trage weg op: www.tragewegen.be/dagvandetrageweg.


Deputatie Vlaams-Brabant blundert in Dilbeek

Toch niet altijd op de bres voor voet- en buurtwegen?

In maart lanceerde de provincie Vlaams-Brabant een actieplan 'Op de barricaden voor de buurt- en voetwegen'. Een week later schaft de Deputatie de veelgebruikte Dilbeekse voetweg 102 af, om één privé-persoon te plezieren. De argumenten voor deze afschaffing (én voor de verlegging van de nabijgelegen voetweg 99) raken kant noch wal.

Voor het dossier, de lachwekkende argumenten, de willekeur en de intriges verwijzen we graag naar onze eerdere berichtgeving hierover en de fiche in de Actiebank van johanna.be. Vast staat dat de beslissing van de Deputatie, waarvan we toch enige 'sérieux' mogen verwachten, volledig tegenstrijdig is met de ambitie van diezelfde provincie om voet- en buurtwegen te behouden én te herwaarderen.

De beslissing leidde op een mum van tijd tot talrijke beroepsschriften ertegen. Deze kwamen van o.a. johanna.be vzw, Natuurpunt vzw, verschillende politieke partijen en particulieren, al dan niet aangesloten bij verenigingen zoals Trage Wegen Dilbeek, Milieuoverleg Dilbeek, gemeentelijke raden, ... Ook onze vereniging diende een uitgebreid beroep in via de gouverneur. Dit beroep is opschortend. Dat betekent dat de beslissing (afschaffen/verleggen) voorlopig niet mag uitgevoerd worden. De voetweg moet open blijven, tot zolang Vlaams Minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen zich niet heeft uitgesproken over de zaak. Gezien het dossier wankelt aan alle kanten, zijn we er redelijk gerust in.

Werkelijk àlle informatie vind je op www.tragewegendilbeek.be


De ondraaglijke traaaaagheid...

Recht op publiek domein?

Wie bezig is met trage wegen weet dat sommige zaken erg lang kunnen aanslepen. De jongste weken en maanden werd dat weer pijnlijk duidelijk.

Lokeren, De Lange Kantwegel (probleem sedert: 1992)
Deze historische voetweg is jarenlang afgesloten geweest voor het publiek zonder duidelijke argumentatie. Op 28 april 2008 besliste de minister van Ruimtelijke Ordening, Dirk Van Mechelen, uiteindelijk dat deze buurtweg terug moet beschikbaar gesteld worden voor het publiek. Hoe moet het nu verder? Met alle partijen zal ongetwijfeld rond tafel moeten gezeten worden opdat dit op een correcte en menselijke manier kan geschieden. De stad Lokeren, de partijen waarover deze voetweg loopt als vzw Durme zullen hierover moeten overeenkomen. De bevoegde schepen, Gust Mels, lijkt er alvast niet veel zin in te hebben. Moet de Lokeraar nog eens zo lang op de weg wachten?

Meer info: Klein Landschap Oudenbos

Waasmunster, Buurtweg 14 (probleem sedert: 1993)
De NV Schoonhoudt, vennootschap van Jan De Clerck palmt al 15 zonder de minste tegenstand meer dan 3000 m² gemeentegrond in. De Raad van State vernietigde in 2003 het afschaffingsbesluit van de bewuste buurtweg en nu, vijf jaar later, weigert minister Van Mechelen het rooilijnplan goed te keuren dat de weg volledig rond het ontstane domein zou leiden. Nochtans is het openstellen en openhouden van openbare wegen een plicht is van de gemeente. Is de overheid bereid haar eigen fouten te herstellen? Of moet men in Waasmunster nog eens 15 jaar op haar eigen buurtweg wachten?

Meer info: www.vzwdurme.be

Aan dossiers geen gebrek...
Deze voorbeeldjes zijn helaas geen alleenstaande feiten. In Oud-Heverlee (zie foto)weten ze er alles van. De dorpskrant Achter d'Oechelen houdt intussen zich al meer dan 20 jaar met buurtwegen bezig. Neem maar eens een kijkje in de jongste editie!
De meest volledige collectie buurtwegendossiers (opgeloste én onopgeloste) vindt u nog altijd op de Actiebank van johanna.be!


Alle E-zines

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Please wait