Trage wegen in je buurt

Duid jouw woonplaats aan en wij personaliseren onze website voor jou.

De kaart

OF

Je postcode

Verstuur
 

E-zine vzw Trage Wegen

Uitgave September 2005

'Feitelijke' buurtwegen verdienen meer bescherming

Niet elke trage weg staat in de Atlas der Buurtwegen en er zijn zelfs openbare wegen die op geen enkele planducument prijken. Deze wegen noemen we 'feitelijke' buurtwegen of ook wel 'onbenoemde openbare wegen'. Zo'n wegen kennen we allemaal: het gaat om een achterafwegje op het einde van de straat, een populierendreef naar een bos of een klein paadje achter de huizen door. Ze zien er niet anders uit dan de gangbare buurtwegen. Meer nog dan andere buurtwegen vallen ze ten prooi door afsluiten of inpalmen. Meestal gebeurt zoiets bij de verkoop van het stuk grond waarop de weg ligt. Aangezien de weg in kwestie niet in de akte van het perceel staat, sluit de nieuwe eigenaar deze vaak gewoon af.

Nochtans gaat het het meestal wel degelijk om openbare wegen. Wanneer er gedurende 30 jaar aan een stuk mensen een bepaalde wegbedding gebruiken, ontstaat er een publiekrechterlijke erfdienstbaarheid van doorgang. Anders gezegd, de gemeenschap verwerft het recht van doorgang over deze bedding. Dat recht van doorgang ontstaat niet zomaar: de weg moet gedurende die periode volledig onbelemmerd geweest zijn (ook een bord 'privaat' wordt vaak als een belemmering aanzien), iedereen moet de weg kunnen gebruiken (en niet slechts een aantal buren) en de gebruiksdruk moet groot genoeg geweest zijn (de ontstane weg moet zichtbaar zijn). Vanaf dat moment ontstaat er, zonder énige administratieve handeling, een erfdienstbaarheid voor het publiek. De weg is vanaf dan openbaar en de gemeente is de wegbeheerder ervan. Vreemd, denkt u? Helemaal niet, het is een gevolg van één van de meest fundamentele principes in ons rechtssysteem: de verkrijgende
verjaring
.

Helaas gaan in het veld tot op vandaag deze erfdienstbaarheden vaak verloren: de gemeente wil er niet voor opkomen (omdat ze de eigenaar niet voor het hoofd wil stoten), eigenaars erkennen ze niet (geen vermelding in de eigendomsakte) en de gebruikers zelf stuiten vaak op een gebrek aan kennis van het onderwerp. Ook advocaten of raadsheren weten vaak niet van het bestaan van dergelijke erfdienstbaarheden af. Wil je zo'n weg open krijgen of houden, dan zal je zèlf het gebruik ervan moeten gaan bewijzen. Getuigenissen, oude kaarten, aankondigingen van wandelingen, kunnen daar allemaal bij helpen.

Een rol voor de gemeente
De gemeente zou zijn rol als wegbeheerder van deze openbare wegen uitdrukkerlijker moeten opnemen: opkomen bij geschillen voor het algemeen belang en daadwerkelijk haar politiebevoegdheid laten gelden. Nieuwe eigenaars erop wijzen dat ze wegen niet zomaar mogen afsluiten, zelfs al lijken ze op het eerste zicht privé. Een dergelijk beleid voorkomt problemen en in het voorkomen van problemen kruipt nog steeds minder energie dan in het oplossen ervan. Als onderdeel van een integrale aanpak van de trage wegen in een gemeente zou de gemeente ook systematisch de feitelijke buurtwegen als buurtweg kunnen erkennen (de bijgevoegde afbeelding is een uittreksel van zo'n erkenningsdossier), alvorens ze een onderwerp zijn van een conflict. Daar kunnen ook de provincies hun steentje bijdragen, aangezien deze dossiers uiteindelijk goedgekeurd moeten worden door de Bestendige Deputatie.

Wil je meer weten over 'feitelijke' buurtwegen dan kan je steeds eens kijken op ons forum, in de sectie veelgestelde vragen.


Vereniging in de kijker: vzw Durme

Op verschillende fronten in de weer voor trage wegen

De regionale natuur- en milieuvereniging vzw Durme kwam reeds enkele keren in de nationale pers vanwege de buurtwegenproblematiek op het Oud Vliegveld te Waasmunster. In 1993 bekwam de N.V. SCHOONHOUDT de toestemming van Minister Kelchtermans de buurtweg 14 te verleggen. Zonder verkoop van de gemeentelijke grond (3000m²) werd de afgeschafte weg dan ingepalmd zodat een privé-park kon uitgebouwd worden. Het betrof een betonweg van 8m breed.

De Waasmunsterse afdeling van vzw Durme zette de schouders onder dit dossier en bekwam uiteindelijk een arrest van de Raad van State waarin wordt gesteld dat de buurtweg onwettig werd verlegd. Het gevolg is uiteraard dat hij open dient te zijn voor het publiek. Bijna twee jaar na de uitspraak vragen we aan Patrick Robberecht (vzw Durme) hoe het intussen met buurtweg 14 is gesteld. "De poort staat er nog steeds, de weg blijft afgesloten," vertelt deze. "De bal ligt nu in het kamp van de gemeente Waasmunster, die conform het arrest zou moeten handelen. In de plaats daarvan stelt ze een volledige en volstrekt onlogische hertekening van het buurtwegenpatroon op het Oud Vliegveld voor met als belangrijkste doel dat de poorten toe blijven. Uiteraard verzetten we ons tegen dit voorstel. Met vzw Durme hebben we dan ook fundamentele bezwaren tegen de nieuwe voorstellen tot verleggingen aangetekend. Het voorstel heeft alleen tot doel de publieke circulatie in het gebied te onthoofden."

Lokerse perikelen

De vzw Durme is niet alleen in Waasmunster actief. Ook in Lokeren treffen we actieve trage-wegenliefhebbers aan. Jurgen Couckuyt van de vzw Durme schetst ons een beeld van hun activiteiten. "Zoals in heel wat andere gemeenten werden er ook hier een aantal buurtwegen illegaal afgesloten of omgeploegd. De voorbije jaren hebben heel wat gemeentebesturen hieraan aandacht besteed. Met de vzw Durme is er nu een aktie opgestart om die trage wegen weer open te stellen. De ervaring leert immers dat zowel het recreatief- als het buurtverkeer steeds meer voorkeur geeft aan het gebruik van kleine landelijke trage wegen. In een brief aan het stadsbestuur wijzen we voroal op de wettelijke plicht van de gemeente om deze wegen open te stellen en te onderhouden. We vroegen Filip Antheunis, de burgemeester van Lokeren, hoe de stad tegenover een buurtwegenbeleid staat. Zijn antwoord was niet bepaald positief en er lijkt ook geen intentie te zijn opdat de stad haar plichten zal nakomen," betreurt Couckuyt.

"We stellen het stadsbestuur van Lokeren voor met de eigenaars van die afgesloten buurtwegen te onderhandelen, zodat ze op vrijwillige basis de paden weer openstellen. Daar geven we ook de voorkeur aan. We vragen dat indien dit mislukt, dat de stad daarna de nodige stappen zet om de wegen zelf open te maken. Uiteindelijk gaat het overal over een zeer smalle strook grond van dikwijls maar 1 meter breed aan de rand van de landbouwkavels. Deze strook grond is in vele gevallen nauwelijks bewerkt. Van aanzienlijk landbouwkundig verlies is er zeker geen sprake! In Eksaarde, een deelgemeente van Lokeren, kan er door het toegankelijk maken van nog geen kilometer voetpad een volledige wandellus worden gesloten. De grond voor dit pad is in het kader van ruilverkaveling Eksaarde bovendien volledig toegewezen aan het stadsbestuur. Méér dan een jaar geleden maakten we dat voorstel over aan de Schepen van Leefmilieu Mels, zonder enige reactie. Een pikant detail is dat Mels zelf een paar jaar geleden hier nog een voetweg heeft omgeploegd," aldus Couckuyt. Voorlopig wacht de vzw Durme nog even af, maar ze heeft plannen voor een grondige inventarisatie van alle voet- en buurtwegen in Lokeren te houden. Couckuyt: "Daarna willen we de druk op het stadsbestuur opvoeren. Het gaat tenslotte niet om mensen pesten, maar wel om de bevolking te geven waar ze recht op heeft: het openbaar domein."

Meer info?
Patrick Robberecht (patrick.robberecht@skynet.be)
Jurgen Couckuyt (couckuyt.jurgen@telenet.be)
vzw Durme, Molsbergenstraat 1, 9160 Lokeren, 09 348 30 20, www.vzwdurme.be (info@vzwdurme.be)


In kaart gebracht

trage-wegen-beeld: op zoek naar de trage wegen van Mechelen en omgeving (Mechelen, Bonheiden, Sint-Katelijne Waver en Willebroek). Medewerkers aan het Natuurproject Bedenen-Dijlevallei van IGEMO inventariseren nauwgezet het trage-wegennet van Sint-Katelijne-Waver: er werden maar liefst 266 trage wegen opgetekend! Dit werk kan nu de basis vormen voor de herwaardering en bescherming van deze wegen. In Bonheiden zijn de plannen al het verst gevorderd, de inventarisatie zal er vervolledigd worden om zo een herwaarderingsplan voor trage wegen op te stellen.


Nieuw op de website

In de loop van de afgelopen maand hebben we enkele aanpassingen van de website doorgevoerd. We overlopen ze even:

* Downloadsectie: alles wat ook maar van onze website af te halen valt zit vanaf heden gegroepeerd op onze downloadpagina. Je vindt er een voorstel van bezwaarschrift tegen het afschaffen van buurtwegen, maar ook de provinciale reglementen op de buurtwegen en wat rechtsleer. Deze pagina zal stelselmatig aangevuld worden.
* Veelgestelde Vragen: opnieuw werden een aantal vragen met de bijpassende antwoorden gegroepeerd en op onze veelgestelde vragen-pagina gezet. Aangezien deze pagina eveneens deel uitmaakt van ons forum kan je trouwens bij de antwoorden aanvullingen formuleren of er gewoon over discussiëren.
* Forum: langzaam (of traag?) maar zeker komt ook ons forum op gang. Vanaf nu kan je ook naar foto's verwijzen in de froumreacties. En als je daar niet in slaagt, dan helpen we je graag verder.
* Onze vereniging: het bonte palet aan verenigingen die samen de vzw Trage Wegen vormen, staat nu ook netjes op onze verenigingspagina. Ontdek het netwerk van om en bij de 400.000 Vlamingen die de trage wegen een warm hart toedragen!


Gloednieuwe fietsverbinding te Nevele

De gemeente Nevele (Oost-Vlaanderen) gaat van start met de herwaardering van de trage wegen op hun grondgebied met een opvallende realisatie. Met de herinrichting van de Leenwegel over een lengte van 935 meter werd een verkeersveilige fietsverbinding gecreëerd tussen de deelgemeenten Landegem en Hansbeke. Schepen Mia Pynaert is formeel: "Een grote verbetering voor fietsers en voetgangers. Ik denk aan de schoolgaande jeugd en de vele jeugdbewegingen die voortaan de gevaarlijke Kleine Heirenthoek kunnen vermijden."

"Een deel van de verbinding was reeds verhard", aldus milieuambtenaar Chris Van Melkebeke "De resterende 935 meter wilden we degelijk inrichten, maar wel met respect voor natuur en landschap. We maakten daarvoor gebruik van een procédé, waarbij gebroken mengpuin 0/40 met COPRO-keuring werd aangevoerd. De aanleg werd uitgevoerd door de NV Green Road uit Destelbergen. Eerst werd de bestaande weg gefreesd en genivelleerd, daarna werd het gebroken mengpuin aangebracht in een laag met een dikte van ongeveer 20 cm en werd het tracé nogmaals genivelleerd. Ten slotte werd het mengpuin ingefreesd en werd het hele tracé zorgvuldig aangestampt. Op een tijdspanne van enkele dagen werd het soms wel erg smalle wegeltje omgevormd tot een nuttige trage weg, zonder dat we daarvoor beton of asfalt moesten gieten," legt Van Melkebeke uit.

In het landelijke Nevele had het totstandkomen van de eerste trage weg heel wat voeten in de aarde. Er bestond aanvankelijk heel wat argwaan in landbouwmiddens, maar door overleg kon het gemeentebestuur alle aangelanden de voordelen van zo'n trage weg doen inzien. Na dit startschot ziet de gemeente Nevele in de toekomst ook ruimte voor de herwaardering van andere buurtwegen. In de deelgemeente Merendree staat reeds de Hulstwegel op stapel om als volgende trage weg aan een nieuwe toekomst te beginnen.

Meer info:
Chris Van Melkebeke, Milieuambtenaar gemeente Nevele, 09 321 92 46 (chris.vanmelkebeke@nevele.be)


Help mee de voetwegen van Kluisbergen te bewaren!

Ontdek het 'voetwegenplan' Kluisbergen op zondag 9 oktober

De Vlaamse Ardennen vormen een echte landschappelijke parel in het zuiden van Oost-Vlaanderen. Glooiende heuvels, stevige hellingen en overal natuur en rust. Daartussen: een concentratie van kleine, oude dorpskernen. Die dorpen waren en worden allemaal verbonden door historische voetwegen en kerkwegels. Ook tussen, van en naar de dorpjes van de gemeente Kluisbergen is dat het geval: een echte lekkernij voor de avontuurlijke wandelaar.

Eind vorig jaar startte het gemeentebestuur van Kluisbergen met de voorbereiding van haar 'voetwegenplan'. Hierbij wil het gemeentebestuur nakijken welke voetwegen in de gemeente nog van enig nut kunnen zijn. Deze zouden dan als officiële voetweg behouden blijven en de rest zou afgeschaft worden. Magda Vergeynst van de plaatselijke werkgroep Trage Wegen Vlaamse Ardennen, geeft uitleg: "Als plaatselijke vereniging die ijvert voor het herstel en behoud van voetwegen, juichen we deze hernieuwde aandacht voor voetwegen uiteraard toe. Al snel werd ons echter ook duidelijk dat we erg op onze hoede moeten zijn. Het lobbywerk van bepaalde particulieren en belangenorganisaties beoogt immers een grote 'definitieve opkuis' van voetwegen. Het gemeentebestuur van Kluisbergen wilt het hele grondgebied van de vier deelgemeenten nl. Zulzeke, Kwaremont, Berchem en Ruien terzelfdertijd aanpakken. Dit maakt het ons niet gemakkelijk om op korte termijn af te wegen voor welke voetwegen we al dan niet een bezwaarschrift tegen afschaffing zullen indienen. We willen zeker voorkomen dat belangrijke verbindingswegen definitief zouden verdwijnen voor de toekomstige generaties."


Het plan afgewandeld
De Werkgroep Trage Wegen Vlaamse Ardennen, de Stichting Omer Wattez afdeling Kluisbergen en Natuurpunt Vlaamse Ardennen willen samen de mensen van Kluisbergen en omgeving het belang van de door recreanten zo geapprecieerde voetwegen aantonen. Bovendien zullen de pijnpunten uit het voorliggende voetwegenplan op het terrein worden toegelicht op een herfstwandeling langs trage wegen.

Samenkomst om 14.30 uur aan café Molen ten Hotond, Zandstraat 14 te Kluisbergen-Zulzeke.

Meer info: Magda Vergeynst, 055 20 72 82 (magda.vergeynst@skynet.be)


Wegwijzer trage wegen naar de persen

Jawel, de wegwijzer trage wegen gaat naar de drukker. De meer dan honderd mensen die op de voorintekenlijst prijken kunnen dus binnen een drie à viertal weken hun exemplaar thuis verwachten. De voorintekenperiode van de 'Wegwijzer trage wegen' is dus afgelopen. Vanaf nu wordt de aankoopprijs van de 'Wegwijzer trage wegen' dus 12,5 (10 euro + 2,5 euro verzendigskosten). Leden van vzw Trage Wegen kunnen de wegwijzer nog steeds gratis bestellen, zij betalen slechts de verzendingskosten (2,5 euro).

Bestellen kan je door een e-mail te sturen naar wegwijzer@tragewegen.be
en door het juiste bedrag over te schrijven op rekeningnummer 001-3773475-57 van vzw Trage Wegen.


Alle E-zines

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Please wait